Wezîrî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan Mihemed Husênî Seyfî Qazî,Jeneral Mayor Mistefa Barzanî u Hêndêk le Efseranî Fermandey Berekanî şer
Em wêneye debê le nêwan rêkewtî 1325.4.14 u 1325.4.18 da helgîrabê.
Rîzî yekem le rastewe bo çep: 1.Nenasraw2.Serpolî 2 Mistefa Xoşnaw,3.Jeneral Mayor Mihemed Husênî Seyfî Qazî, wezîrî Hêzî Kurdistan,4.Jeneral Mayor Mistefa Barzanî fermandey Hêzî Barzanîyan,5.Serpolî 2Bekir 'Ebdulkerîm (Hewêzî),6.kak Mamendî Qadirî,7.Mûsa Xanî Zerza,8.Serberz (kapîtan)Mihemedî Eshabî
Rîzî duyem: le rastewe bo çep: 1.Nenasraw, 2.Serlik(Mayor) Mihemedemînî şerefî,
3.Serpolî 2 Mîrhac Ehmed,4.Serlik(Mayor)Nûrî Ehmed Teha,5.Nenasraw.6.Serberz(kapîtan)'Elî Xanî Firûziş.
Têbînî : em wêneye be sipasewe le kitêbî: " Esrar Muhakme Qazî Mohemed we Yaraneş, Gèrdawerî u Tercome Mohemed Reza Seif Qazî,çap dowom,neşrè Anna, 1380" wergîrawe
"Kurdistan, jimare 51,çuwarşemo 8-î Cozerdanî 1325-î Hetawî /29-î Mey 1346
è'tay Derece
Le netîcey le xorabirdùyî u xofîda kirdin bo hîfzî azadî nîştiman le merheley ewel da u le paşanîş le ser teqazay Jeneral Mistefa Barzanî,beramber be emrî Pêşeway mu'ezem ew bira xoşewîst u berzaney Barzanî bew derecaney xuwarewe:
Axay 'êzet 'Ebdul'ezîz – Mîrhac Ehmed – Mistefa Xoşnaw – Bekir 'Ebdulkerîm be derecey Podpolkonîk ye'nî (Nayîb Serheng) u Nûrî Ehmed Teha,Xeyrula 'Ebdulkerîm u Celal Emîn Mehmûd be derecey Mayorî ye'nî (Sergurd),'Ebdulrehman Teyîb Muftî u Mihemed Mehmûd be derecey Kapîtanî ye'nî (Serwanî) le layen wezîrî berzî Hêzî Kurdistan be hoy ehkamat muftexer kiran u pêyan îblax kira."
"Kurdistan, jimare 66 , sêşemo 18-î Pûşperî 1325-î Hetawî
çûnî wezîrî Ceng bo cebhe
Rojî 1325.4.14 se'at 8-î beyanî Axay Mihemed Husên Xanî Seyfî Qazî wezîrî berzî Hêz u cenabî Jeneral Mayor Mistefa Barzanî degel 'îdeyek pêşmerge bo cebhe 'ezîmetyan kird "
"Kurdistan jimarey 67,Yekişemo 23-î Pûşperî 1325-î Hetawî
Geranewey cenabî wezîrî Hêz
Cenabî axay Mihemed Husên Xanî Seyfî Qazî wezîrî Hêzî Kurdistan u cenabî Axay Jeneral Mela Mistefa ke çend roj lewey pêş çûn bo cebhe rojî 1325.4.18 se'atî 8-î paşnîwero bo merkez geranewe.Cenabî wezîr le kobûneweyekî xususîda ke be destûrî karbedestanî Hîzb se'atî 10-î ew roje gîrabû le fîdakarî u îxlas u rewîyey axayan u seranî Kurd u serbazanî Kurd ke le cebhe ray debwêrin zorî teqdîr u temcîd fermû.We zîmnen fermùy rêgay otomobîl ro le dêy Merxuzewe ta Mîredê u şeqamî Bane be yarmetî u komegî xelkî mihel tewaw buwe u êsta maşênekanî ême detuwanin be hasanî xuwardemenî be serbazanî ew melbende bigeyênin."
Wezîrî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan u Serpolî Dû Selahedîn Kazmof Rawêjkarî 'Eskerî Hêzî Pêşmergey KurdistanWêney Jeneral Mayor Mihemed Husênî Seyfî Qazî wezîrî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan le gel Setpoî 2 Selahedîn Kazmof rawêjkarî 'eskerî komarî Kurdistan.
William Eagleton-î kurr le kitêbekey da 'Komarî Kurd le salî 1946 ' le mer Selahedîn Kazmof denûsê: "le Mihabad xoyda ew Rûsey ke şwênêkî qûlî le duway xoy becê hêşt Kapîtan Selahedîn Kazmof bû, ke be 'Kakaxa' bangyan dekird.Ew le mangî Marsî 1946 wekû rawêjkarêkî 'eskerî nardira bo Mihabad.lewê ew be efserêkî jîr u karame nêwbangî royştbû.Piyawêkî kirawe bû,egerçî zorîş têkelawî xelkî şareke nedebû, belam reçelekî azerbaycanî xoy derfetî zanînî zimanêkî pêdabû, wate Tirkî ke kem ta zor hemû kes le Mihabad têyîdegeyşt".
Cêyî webîr hênaneweye le komarî Kurdistanda Kazmof piley podpolkovnîk (serpolî 2 )- î draye.Le rastî da Selahedîn Kazmof 'Kakaxa' le Kurdekanî şûrewî bûwê.Kazmof ta kotayî salanî 1970 kan zîndû bû u le rûdawêk da le Bako kûjra.Be pêy serçawey înternêtî Selahedîn Kazmof ber le helweşanî şûrewî piley qaremanî Neteweyî Azerbaycanî dirawetê.
Wêneke debê le mangî Marsî 1946 wate Xakelêwey salî 1325-î Hetawî u duway rageyandinî komar helgêrabê.
Têbînî: em wêneye be sipasewe le kitêbî" Esraré Muhakméyé Qazî Mohemed we Yaraneş, çap dowom,Gèrdawerî we tercome yé Mohemed Rèza Seif Qazî, Neşrè Anna, Tèhran 1380 " wergîrawe
Kongirey Yekemî Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan 2-î Xezelwerî 1324-î Hetawî
Em wêneye le kongirey yekemî " Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan " le rojî 1324.8.2 hetawî [23-î Oktobrî 1945] helgîrawe.Dekirê zorbey ew kesaney lew kongireyeda beşdarîyan kirduwe lem wêneyeda bibîndrên.Le wêneke da çend kes ke be tewawî denasrênewe be xalêkî sipî diyarî kirawn.Le lay çepewe: 1. Mihemed Husênî Seyfî Qazî, 2.Rehîmî Seyfî Qazî, 3.Pêşewa Qazî Mihemed ,4.Sedîqî Heyderî[le ber derga rawestawe],5.Seyd Mihemedî Eyûbiyan [Teha zade], 6.'Ebdulrehmanî şerefkendî [Hejar]
Berêz Seyid Mihemedî Semedî le kitêbî " Tarîxçeyé Mehabad,çapxanenéyé Heyderî,behar 1363" da ew wênekey bilaw kirduwetewe u em şerhey le bin nûsîwe.Tikaye êweş be pirs u rawêj le gel ew kesaney pêtan waye detuwanin beşdaranî kongirey yekemî "Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan" ke lew wêneye da debîndrên binasnewe, yarmetî biken bo saxkirdinewey nêwekan
%5B1%5D.jpg)
Em wêneyeş le goşeyekî diyewe helgîrawe u be sipasewe le yekêk le karekanî Seyid Mihemedî Semedî wergîrawe
Kongirey Yekemî Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan 2-î Xezelwerî 1324-î Hetawî
"Kurdistan , bilawkerewey bîrî Hîzbî Dêmokratî Kurdistan
Gozarîkî Edebî Komelayetî Siyasiye
Her pazde roj carêk bilaw dekirêtewe
jimare 1 – salî yekem 15-î Sermawez 1324 6- î Desember- î 1945
Hîzbî Dêmokratî Kurdistan
Le dûway ewe le hewelî mangî Xeze wer (Aban)-î 1324 Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan le Mihabad dandira u beyannamey xoy bilaw kirdewe le rojî 2-8- 1324 da hewel Kongirey xoy ke têkel bù le seran u nwéneranî Kurdan be tirtîbî jérù
1- Mako u Ararat : Axay 'Merxanî Celalî – Axay şêx Hesen – Axay şêx kî – Axay Hesen Axay Dilayî – Axay 'Ebdula Axay Milan – Axay Fexrî
2- Soma – Biradost – Deşt – Mergewer : Axay 'Emer [emer] xan şerîfî – Axay Tahirxan Simko – Axay 'Ebbas Axay Fenek – Axay Qoytas Axay Memedî – Axay Hacî Otman – Axay şêro – Axay 'Ebdî – Axay Hesen Têlo – Axay Temerxan – Axay Mirad – Axay Nùrko – Axay Zubeyd – Axay 'Ezo – Axay Hesen Henare - Cenabî Axay Hacî Seyîd 'Ebdula Efendî
3- şino: Axay Mùsa xanî Zerza – Axay Qerenî Axay Zerza – Axay Mîrza S'yîd – Axay Qazî Mihemed – Axay kak Hemze
4- Sindùs: Axay Ehmdî Kaxidir – Axay Qasim Axay Pîrotî – Axay Mihmedamînî Pîrotî
5- Lahîcan[Lacan] : Axay 'Ebdulaxay Qadirî – Axay kak Mamendî Qadirî – Axay kak Husênî Mihemedî – Axay Pîrot Axay Emîr 'Eşayîrî – Axay Mihemedemîn Axay Pîrotî
6- Pîran : Axay Mihemedzmîn Axa – Axay Qerenî Axa
7- Miyanduwaw : Axay Mihemed Husèn xanî Seyfî Qazî
8- Bokan : Axay 'Ebdulrehmanî şerefkendî – Axay Reşîd 'Elîzade
9- Mengur: Axay Ibrahîm Axay Edhem – Axay Mam Hesen – Axay kak Suleyman – Axay kak Hemze - Axay Mîne Axa
U baqî birayanî Kurd teşkîl da u le layen seran, rewşenfikranî hîzbewe nuqî zor çak dayir be dèmokratî u yeketî îrad kira lem kongire da hemù likekanî Hîzbî Dèmokratî Kurdistan teswîb kira u nwènerî taybetiyan bp dandira her yèk le cèy xoyan damezran u destyan be kar kird u Hejar honerî cûwanî Kurdistan em şè'raney xuwarewey ke basî dèmokratî deka xwèndewe
...............
U her wa celesatî Hîzbî Dèmokratî Kurdistan îdamey peyda kird. Le yekè le celsekan dîsan Hejar em şè'raney xwèndewe:
..................
U biray berz u xoşewîst (Xale Mîn ) le celesey rojî 24.8.24 em şè'raney jîrùy xwèndewe :
............. "
Têbînî : em wêneye be sipasewe le kitêbî Seyid Mihemedî Semedî " tarîxçeyè Mehabad,çapé Ewel, çapxanèyè Heydrî, beharè 1363" wergîrawe . Bo nêwî hêndêk lew kesaney de wêneke dan birwane jèrnùsî nusxeyekî dîkey em wéneye ke be duway emeyan da dê.
Be xoşiyewe be geran be duway serçawe Kurdiyekan da , nusxeyekî hêndêk tewawtirman doziyewe le wêney berêweber, mamosta u şagirdanî Ferhengî Kurdistan le Nexede, le serdemî Komarî Kurdistanda. Govarî Mehabad jimare 65, salî 1385 le laperey "Kewne Nîştiman "da ke le layen Fereydûnî Hekîmzadewe amade dekrê wênekey le gel hêndêk le nêwekan bilaw kirduwetewe ,egerçî kesekan jimareşyan bo dandirawe, belam nêwî hemuyan ne nûsrawe . Tikaye yarmetî biken bo saxkirdinewey nêwî kesanî nêw em wêneye,rêkewtî helgîranî u ewey le ser alakey pişt seryan nûsrawe.
Helsûrawanî Ferhengî Komarî Kurdistan
Lem wêneyeda jimareyekî zor le amojgaran u mamostayanî Kurd le hewşey wezaretî Ferhengî Dewletî Cumhûrî Kurdistan debînîn. Em wêneye dekrê le kotayiyekanî mangî Cozerdanî 1325 [ Juwenî 1946 ] da helgîrabê. Bo eweş pişt debestîn be agadariyek ke le rojnamey Kurdistan [ jimare 57, çuwarşemo 22-î Cozerdanî 1325/13î Juwenî 1946]da bilaw kirawetewe: " Axay Ibirahîmî Nadrî ke yekê le azadîxwahanî betînî Kurd e waridî Mihabad buwe. Rojaway 20/3/ 1325 le radyoy Kurdistan nutqêkî betînî xwêndewe." bewe ra derdekewê em wêneye duway dest bekarbûnî Ibirahîmî Nadirî wekû berêweberî Idarey Ferheng helgîrawe.
Le ser dergey xanuweke, alay Kurdistan u portirey Pêşewa helawasrawe. Be leberçawgirtinî ewey ke her heman şêwe portirey Pêşewa le wêney berêweber, mamosta u şagirdanî medresey Nexdeş da heye [ pêştir lêre da bilaw kirawetewe], dekirê way dabinêyn le serdemî Komar ,le medrese u dezga ferhengiyekanda ew şêwe portireyey Pêşewa helawasrawe.
Lêkolerewey Kurd Seyd Mihemedî Semedî le kitêbekeyda be zimanî farsî " Tarîxçéyé Mehabad,çap ewel,çapxaney Héyderî , beharé 1363[ hetawî]" em wêneyey bilawkirduwetewe nêwî zorbey ew kesaney le wêneke dan diyarî kirduwe. zanyariyekanî berêzyan be dananî jimare radegwêzîne êre.
"Hawînî salî 1325-î hetawî – xwêndingey Pehlewî pêşû ( malî êstay axay Qadirî Hemîdî - kitêbfiroş). le ser beşî sipî alake be kurdî nûsrawe: (Encumenî Perwerîşî Bîrî Kurdistan ). Be sipas le mamostay xanenşîn u berêz Axay Marifî Fituhî ke em wêneyey le ber dest nam.
Rîzî pêşewe le çepewe bo rast: yayekan,1. Semî'î,2.Xecîcî Babe Sûrî,3.Zaray Mengurî,4.Ferîdey Zendî.piyawekan,5.Mela 'Ebdulay Fazilî ,6. Ibirahîmî Nadirî [serokî ew katî ferheng], 'Elî Mehmûdî. yayekan,8.Mawzer Bilezade,9. Seltenetî Dawudzade [ ke her dûkyan Mûsayî bûn],10.Wecîhey şuca'î,11.Re'nay Dawudî
Rîzî duwyem le çepewe bo rast : 1.Mihemedî Hebîbî,2. Semî'î , 3. Nenasraw, 4.Misgerî.5.Mihemed Tofîq Wurdî.
6. 'Usman ? (kurdî 'êraq),7. 'Usman Danîş, 8. nenasraw, 9. 'Ebdulay Selahzade, 10. 'Elî Gulcebînî, 11.Mihemedî Sîgarî 12. Ferîqî, 13.'Ubeydî Mubelîxî, 14. nenasraw , 15. Marfî Fituhî
Rîzî sêyem le çepewe bo rast:1. nenasraw, 2. Husênî Fiuhî,3.Fehîmî, 4.Qasmî Hîcazî, 5.Kurdêkî xelkî Sovyet, 6. Xalîbî Debbaxî, 7. Mehmûdî Xadîmî,8. Mihemedî Sîdqî, 9. Se'ydî Kerîmî, 10.Mela Rehîm, 11. Seyfulay Nanewazade.
Rîzî dwuawe le çepewe:1. Hesenî kakaxazade, 2. Seyd Mihêyîdînî Nîzamî,3. Mihemedemînî Danîş Pejû, 4. 'Elî Serhengî
Têbînî: em wêneye be sipasewe le kitêbî Newşîrwan Mistefa Emîn: " Hikumetî Kurdistan, Kurd Le Gemey Sovêtî da" çapî yekem, salî 1993 wergîrawe. le gel rêz u pêzanîn bo Seyid Mihemedî Semedî, le deqekey wîda rîzî nêwekan birêk taq u cût bibûn. Tikaye bo saxkirdinewî nawekan êweş de hewil dabin.
%5B1%5D.jpg)
