Wêney Serpolî 2 (Padpolkovnîk) Mihemedî Nanewazade u Serpolî 2 Ibirahîmî Selah u hêndêk le efseranî dî komarî kurdistan
Em wêneye le Mihabad le kangay " pêşmergexane"y Hêzî Dêmokiratî Kurdistan le mangî 3-î salî 1325î Hetawî gîrawe.Kesî pêşewe : Serpolî 2 Mihemedî Nanewazde, fermandey Hêzî Nawendî Dêmokiratî Kurdistan u duwatir mu'awinî siyasî wezaretî Hêzî Kurdistan. Rîzî duyem le rastewe bo çep : 1.Serpolî 2 Ibirahîm Selah, fermandey polî 3-î Hêzî Nawendî , duwatir serokî Sitadî Hêzî Merkezî Dêmokiratî Kurdistan, Serokî Dîwanî Herbî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan , 2.Serberz [kapîtan] 'Ezîzî Sedîqî , bazresî wezaretî Hêzî Kurdistan le Sera, 3. Nawdar Mihemedî Tokmeçî, 4. Nawdar Husênî Xefafî.Rîzî Sêyem le rastewe 1.Nenasraw. 2. Salhî Qizlbaş ,6. Mihemedî Mubelexî Mudîrî Mektebî Kirmancî , 10. Yosifî şafî'î
" Kurdistan jimare 15 , şemo 27-î Rêbendan-î 1324-î Hetawî/ 16-î Fêwriyey 1946
cêjnî serbexoyî u nasandinî serok cumhûrî berzî Kurdistan le pêşmergexaney Hêzî Dêmokiratî Kurdistan
şewî 4 – 11 – 1324 şewêkî seraser xoşbextî bo tewawî efseran u pêşmergekanî hêzî merkezî dêmokiratî Kurdistan bû,çun lew şewe da pêşmergexane xerqî nûrî şadî bû.Tewawî wetaxekan be curêkî mucelel razabûnewe.20 nefer kêşkçî teşrîfatî ke hemû efser bûn le pêş derkî pêşmergexane bo teşrîf hênanî hezretî Serokî Cumhûr damezrabûn, hemû cûre şîrînî u şerbet bo pezîrayî mêhmananî xoşewîst le ser mîz dandrabû, destey mûzîk le halî terenum dabû, dehol u zurna le pêş derkî pêşmergexaney lê dedra u hezaran biray be êhsasat le pêş derkê le şadî u helperîn dabûn, be pêy kartî resmî ke bo mêhmanan nardrabû, mêhmananî xoşewîst deste deste dehatin u 6 wetaxî taybetî pir le mêhman bûn, lew ane da otomobîlî hezretî Serokî Cumhûr diyarî da u le layen fermandey Hêzî Dêmokratî Kurdistan fermanî îhtîram dra, mûzîk u kêşkî teşrîfatî îhtiramyan be cê hêna.Hezretî Serokî Cumhûrî nîsbet be kêşkî teşrîfatî îbrazî merhemetî fermû le paşan le nêwan çeplerêzan u hura da le wetaxî taybetî nuzûlî îclalî fermû , hurra u çuplerêzan satêk îdamey hebû paşan le layen Mihemedî Nanewazade fermandey Hêzî Merkezî Dêmokratî kurdistan le 'umûm merasîmî bexêr hatin be 'emel hat, be pêy bername le paş wergirtinî îcaze wutarî jêrewey be 'erzî mîwanekan geyand:
Mêhmananî xoşewîst zor serberzim ke êwe lew cêjne seraser se'adete şîrketû kirduwe u efseranû be hatinî xotan serberz fermuwe u zîmnen be 'erz degeyênim ke le dewrey jiyanî xomda dû îftîxarî zor gewrem nesîb buwe ke bawer nakem heta ewro nesîbî hîç Kurdêk bûbê .îftîxarî hewelim eweye ke hewelîn celesey Komele le male min damezra u emin be 'uzwî şeşemî heyetî nawendî nasandiram.Zehmetêkî lew rêgaye da kêşawme lazim nazanim be 'erz bigeyênim. îftîxarî duwemî min ke le terîxî jiyanim da zor muesîre eweye ke bo nasandinî Hezretî Serokî Cumhûrî Kurdistan le rojî terîxî î'lamî serbexoyî Kurdistan rojî 2 – 11 – 1324 sîmetî fermandey gardî îhtîramm hebû. Umêdim le xuday layezal eweye ke îftîxarî sêyemî min ewe bê ke le rêgay nîştimanî xoşewîst u Serokî Cumhûrî Kurdistan muwefeq be xwên riştinî xom bim. Le axir da be dilêkî pak u îmanêkî qayim be mîlletî xom delêm be selametî Hezretî Serokî Mu'ezemî Kurdistan hurra ........"
Têbînî : em wêneye be sipasewe le kitêbî William Eagleton Jr " Komarî Kurdî Salî 1946 " wergîrawe.Tikaye yarmetî biken bo nasînewey ew kesaney dîkey le wêneke dan
Jeneral Mayor Mela Mistefay Barzanî Fermandey Hêzî Barzaniyan
Em wênane yey jeneral mayor Mistefa Barzanî wêdeçê le gel wênekey pêşû (Mela Mistefa u Ce'ferî Kerîmî ) hawkat helgîrabin.
Têbînî : Em wêne ye be sipasewe le kitêbî: "komarî Dêmukiratî Kurdistan Yan Xudmuxtarî?, Kerîmî Hîsamî, 1985" wergîrawe
Jeneral Mayor Mela Mistefay Barzanî Fermandey Hêzî Barzaniyan
Em wênaney jeneral mayor Mistefa Barzanî wêdeçê le gel wênekey pêşû (Mela Mistefa u Ce'ferî Kerîmî ) hawkat helgîrabin.
Têbînî : Em wêne ye be sipasewe le kitêbî "Hukumetî Kurdistan ,Kurd le Gemey Sovêtî da , Newşîrwan Mistefa Emîn , çapî yekem 1993 wergirawe.
Namey Mayor Ce'ferî Kerîmî Serokî Sitad bo Hemereşîd Xan le mer Wergirtinî Piley Jeneral MayorîTêbînî : em belgeye le bergî yekemî " Dewletî Cumhurî Kurdistan Belge u Dokumênt, Mehmud Mela 'èzzet " wergîrawe
Wêney Jeneral Mayor Mistefa Barzanî Fermandey Hêzî Barzanîyan u Serlik (Mayor) Ce'ferî Kerîmî Serokî Tewawî Sitadî Hêzî Kurdistan
Em wêne yey jeneral mayor Mistefa Barzanî fermandey Hêzî Barzanîyan u Serlik (mayor)Ce'ferî Kerîmî serokî tewawî sitadî hêzî Kurdistan le pêgey wezaretî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan le Mihabad helgîrawe.
" Kurdistan jimarey 30, Dûşemo 12-î Xakelêwey 1325-î hetawî/ 1-î Awrîlî 1946
Cêjn u banghêştinî axay Ce'ferî Kerîmî be boney (serbexoyî u nasandinî Pêşeway Kurdistan)
Satî sêy paşnîweroy rojî Heynû 12-î Rêbendanî 1324 be hoy banghêştinêk ke le layen axay Ce'ferî Kerîmî be îftîxarî azadî u serbexoyî u nasandinî Pêşeway Kurdistan kirabû cêjnêk le salonî Encumenî Ferhengî gîra.Cenabî Hacî Seyd Babe şêxî Siyadet u cenabî şêx Me'sûm Ziyayî u jimarêkî zor le 'ulemay 'uzam u axayanî 'eşayr u tucar u muhteremîn le salonî nêwbiraw huzûryan bû. Satî 3.30 paşnîwero zatî mu'ezemî Pêşewa le nêw hera u çeplerêzan u şadî temaşaçiyan peyda bû u le pêş dergay hîzbê merasmî gaw u gerdûn be cê hat u keley cuwanegayekyan hawîşte ber pêy Pêşeway berz u axay Ce'ferî Kerîmî xîtab be Pêşeway berz ew wutaney jêrewey îzhar kird:
Berqerar u payende bê Pêşeway Kurdistan.Be yarmetî xuday berz herkes ke dujmin u xaynî Kurdistan bêt wek ew cuwanegayey serî le beden cwê dekeyn u deyxeyne jêr pêy pêşeway berz .Bira Sedîqî Heyderî îzharî kird: axay Ce'ferî Kerîmî yekêke le role nîştimanperwerekanî Kurdistan ,humêd heye 'umûmî birakanî dîkeş we dùy amancî pakî wî kewin.Axay Ce'ferî Kerîmî u jumarêkî zor le bang kirawekan xîtabe u eş'arî zor be tîn u nîştimanperestaneyan xwêndewe ke le jêrewe dehêndirête pêş çaw:
1- Axay Ce'ferî Kerîmî paş ewey hezar timenî pêşkeşî Hêzî Kurdistan kird em xîtabey jêrewey xwêndewe:
Tebirîkat u şadbaşî xom u tewawî 'êlî Dêbokirî be taybetî xanewadey Kerîmî le tehî dilewe be pêşgay muqedesî zatî Pêşeway Kurdistan 'eriz dekem.Birayanî xoşewîst le teşrîf hênan u şîrketî êwe lew cêjne gewreye da zor memnûn u muftexerim, çunkû ber le şadî u zemawend bo ew nê'mete gewrey ke çend sed sal awatman pê dexwast u ewro be hoy zehmet kêşan u giyan u dil depênawnanî zatêkî le xo rabirdùy wek cenabî Qazî Mihemedî Pêşewa we destman kewtuwe u xuda pêy 'eta kirdùyîn, pêwîste bo ragirtinî ew nî'mete u paydarî Pêşeway be ra u tedibîrî xoman le mal u nîsarî giyan xo neparêzîn u ew fermayşey 'elî ('elîhuselam ) bikeyne nesîubul'eynî xoman:" îza kanet elebidan lîlmewt xeleqha/ femewt elfeta bîlseyula ec'el". Anatol Firans delê wegîrkewtinî nêw u şoret ewende giran niye, belkû le paş wedes kewtin ragirtinî zehmete.Belê heqîqeten raste,ew zate mu'ezeme ke mezherî zanist u siyaset waniye denêw mewcanî sehimnakî siyasetî ew qerne da sîngî xoy bo Kurdanî beş xuraw u derbederkiraw bikate super u azadiyekî ke ewro têydayn boman wedest bênê.êweş bzanin ewro tewawî mîlletî dunya betaybetî Kurdanî jêr çepok u dîl çawyan le kar u hîmmetî 'alî êmeye u êmeş nabê ew çawenorî wan mubedel be ye-s u nahumêdî bikeyn,u lew layeweşewe xoman be tezahur firîw bideyn u îzharî 'ecz bikeyn. Hezretî 'elî defermwê : " Aza makunte fî amr mrum/ fla teqin' bi maduna nicum, tirs alcbina an al'cz hezm/ u tink xdî'te altab' alîm"
Pes birayanî xoşewîst bo ragirtinî ew azadiye pêwîste ême Kurdan le selîmî u esaletî Pêşeway xoman ke xesayisî zatî u xudadadeyetî sûyî îstîfade nekeyn u nebîne ba'îsî be heder danî ew zehmete gewrey wî we ew nê'mete gewrey ke xuda be êmey 'eta kirduwe , yanî le merheley bedbextî u çarereşî daxlî xoşbextî bùyn debê bizanîn her ferdêk , belkî her mîlletêk de dewrey jînî xoyda carêk tûşî xoşbextî u bedibextî debêt, emma xoşbext ew kes u mîlleteye ke wextî xoşbextî u çare reşî teşxîs deda u le katî xoşbextî îstîfadey lê deka u nayelê be heder birwat.
We înşala êmeş debê furset be talan bizanîn u ew wexte giranbehayey be hîç qîmetêk le des nedeyn." weqt bêsyar 'ezîz est, xenîmet dareş, be zer qelb medê Yûsofê ken'anî ra"
êsteş birayanî xoşewîst lazme le jêr tîşkî ew rehbere be ra u tedibîre destî birayetî u yekyetî be dilêkî behêz u hîmmetêkî 'alî bo lay yektir dirêj keyn u be giyanêkî wahîd bo tewse'ey azadî xoman u rizgarî birakanî dîkeman le hîç berhellistêk rû negêrînewe u be piştîwanî xuday bê hawta u yarmetî pêşewayanî dêmokrasî u tedibîrî Pêşeway berêz goy xoman le meydanê berîne derê.
Ca birayan recaw lê dekem qelemêkî reş u feramoşî be ser rabirdùy xotan da bênin, xerez u hesadetî bê cê ke mayey negbetî êmeye welanên çunkû hesadet derdêkî bêdermane:
" Eger zê derd bêtersî hesed mekon ke hekîm / mesel zened ke hesed hest derdê bî derman"
we hîç şikî têda niye le lihaz xirûrewe buwe ke heta ewro be'ze eşxasêk destî birayetî u yekyetiyan bo lay ême dirêj nekirduwe, weîla qewlî şerefê be Pêşeway mu'ezem dedem ke hemû kes Kurde, Kurd feqet hesadet u xurûrî bê cê be'zêkî be heway meqam wadar kirdûn ke leme dûr kewtûnewe,emma humêdim waye ke le sayey 'edalet perwerî Pêşewa da hemû Kurdêk be dillewe, wurd u dirşt le paş îmtîhan dan begwêrey zanistî xoy sahêb kar u meqam bêt.
Paş tewaw bûnî xîtabey axay Ce'ferî Kerîmî hezretî Pêşewa supasî lêkird u fermùy: axay Ce'ferî Kerîmî îşareyêkî be wez'î Kurdistan kird ke îhtiyacî me'arîf u quşûne. Debê hemû axayan le wextî tenzîmî bûdcey me'arîf u quşûn huzûryan bibê. Ewro ke eme îstîqlalman dewê pêwîste ke hemû karêk xoman cê be cêy bikeyn .Ewelê îdî'ay xoman kird ke le hudûdî dewletî êranda xudmuxtarîman dewê yanî êran îhtiyacî me ref' bika u mîllet karê bika.
Dû def'e le layen azerbaycanewe bo Tewrêzyan bang kirdim ke le Azerbaycanda girêman hebê, emin pêşnêhadî wanim qebûl nekird , çun mîlletî Kurd çuwarsale ke xudmuxtare u daway îstîqlal u têk xistinewey tewawî xakî Kurdistan deka .Zorim pê giran bû ke lew heqey dest helbigîrê u îhsasatî êwe manî'î ewey bû ke ême be xudmuxtarî razî bîn, çunkû ke mudey ew çend rojey ke cêjn gîrawe îhsasatêkî êwe nuwandûtane wêneyekî hesas u kamîle u debê dinya bzanê ke kurd liyaqetî îstîqlal u serbexoyî heye."
" Kurdistan jimare 35,Dûşemo 26-î Xakelêwey 1325-î hetawî / 15-î Awrîlî 1946
helbijardin le wezaretî ceng
rojî 22 – 1 – 1325 wezaretî celîley cengî Kurdistan axay Ce'ferî Kerîmî be serokî tewawî stadî hêzî Kurdistan helbijard u le rojî nawbiraw ra destî be kar kird."
" Kurdistan jimare 88, Pêncşemo , 28-î Xermananî 1325-î hetawî
agadarî
çun debîndrê be'zêk le dukandaran u eşxasî dî le garaj yan cêgayanî dîke ecnasî warîdey xoyan be bê agadarî bazresînî Gumrug we ya perdaxtî maliyatî gumirgî mexfiyane bo mal u dûkan hemil deken, be hoy ew agadariye be 'umûmî tucar u kesebe radegeyêndrê ke her gah lemew duwa mubaderet be kirdarêkî wa biken ecnas murtekbî qaçaq u be nef'î sindûqî gumirgê zebt u be perdaxtî dû muqabiley gumrgê be namî cerîme mehkûm debin.
Reysî îdarey Gumirgî Mihabad – Ce'ferî Kerîmî
Têbînî : em wêne ye be sipasewe le kitêbî " Négahî be Tarîxé Mehabad , " ke lêreda zor car amajey pêkirawe, wergîrawe
Wêney Wezîrî Hêzî Kurdistan le gel Jeneral Mayor Heme Reşîd Xanî Qadir Xanzade u Ehmed xanî Faruqî M'awnî Fermandey Hêzî Bokan u Menteqe
Wêney jeneral mayor Mihemed Husênî Seyfî Qazî wezîrî hêzî dêmokiratî kurdistan u jeneral mayor Heme Reşîdxanî Qadir xanzade fermandey hêzî Bokan u menteqe le Sera u Ehmed Xanî Faruqî [Salar,Ehmedxanî Xelîl Xan] m'awnî fermandey hêzî Bokan u menteqe] Em wêne ye debê le katî hatinî Heme Reşîd xan bo Mihabad le Xakelêwey salî 1325 yan le dêyî Sera, binkey fermandeyî Heme Reşîdxanî qadir xanzade helgîrabê.Em wêne ye hawkat niye legel çûnî Seyfî Qazî bo serlêdanî cebhey Seqqiz [ 14 ta 18-î Pûşperî 1325 ], çunkû lew rojane da Ehmed Xanî Farûqî [ rîzî pêşewe le rastewe neferî yekem] le Sera nebuwe
Têbînî : ew wêneye le kitêbî:" Dewletî Cimhurî Kurdistan belge w dokumênt, Mehmud Mela 'ézzet, bergî sêyem , stokholm 1997" wergîrawe. Nusxeyekî duwemî em wêneye [ke çaktir mawe] be sipasewe le Govarî Mahabad wergîrawe.Tikaye yarmetîman biden bo nasînewey kesanî dîkey nêw wêneke.
Wezîrî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan Mihemed Husênî Seyfî Qazî u Fermandey Likî Barzanî le Altûnî Jûrû Serpolî 2 Mîrhac Ehmed le Cebhe
Em wêneye le 15 yan 16-î Pûşperî 1325-î hetawî le katî serlêdanî wezîrî hêz le cebhey Seqqz helgîrawe.Ew kesey cîpeke lêdexurê jeneral mayor Mihemed Husênî Seyfî Qazî,ewey denaw cîpeke da be dest amaje deka,ser lik ( mayor) Mihemedemînî şerefî,ew kesey be cilubergî medenî le pişt cîbeke danîştuwe serpolî 2 Mîrhac Ehmed e.
ew gencey be cilkî medeniyewe palî be otomobîlî duwyemewe dawe:Haşmî Mamlê ye. Ew pêşmergeyey piştî le otombîlî duwyeme u tifengî de şanî daye kwêxahmedî Seraw, pêşmergey pasewanî Seyfî Qazî ye.
Têbînî : em wêneye be sipasewe le kitêbî William Eagleton : " Komarî Kurdî Salî 1946 wergîrawe"
