Saturday, January 8, 2011

Firrokexaney Tewréz Yekşemo 8-i Banemerrî 1325/28-i Awrîlî 1946


Em wêneyeş her le berré kirdinî Pîşwerî u destey nwêneran hellgîrawe.Firokexaney Tewréz, Dùşemo 9-i Banemerrî 1325/éç-i Awrîlî 1946.
Le rastewe boçep:Di bergî efserî da: Ce'ferî Kawîyan,Dr.Selamullay Cawîd,Mîrza'Elî şebusterî serokî Meclîsî Neteweyî Azerbaycan, Pêşewa Qazî Mihemed le katî wutar dan da,MîrCe'ferî pîşewerî,serokwezîrî hukûmetî neteweyî Azerbaycan,Nûsretullay Cehanşahlû,cêgirî pîşewerî de bergî nîzamîda.

Wutarî Pêşewa:

"Emin zor be daxewem le ber ewey zimanî azerbaycanî baş nazanim,lew helumerce naske da derfetî ewem niye bew zimane boçûnekanim bilêm.êsta ke cenabî axay Pîşewerî be nwênerayetî netewey Azerbaycan deçête Taranê,pêmxoşe rabigeyénim‌berêzyan her nwênerî gelî Azerbaycan niye bellkû nwênerî netewey Kurdîşe(çepllelêdan u hurya kêşan).Emro gelî Azerbaycan u gelî Kurd le nêw xoyanda yeketiyekî pitewyan damezrawnduwe u ew yeketiye derfetyan pê deda be lêweşawîyewe bergirî le mafî yektirî biken.
lew pêwendiye da êmeş legell em desteye be nwênerayetî gelî Kurd dû nwêner axay Mihemed Husên Xanî Seyfî Qazî u axay Sedrî Qazî denêrîne Taranê.Ew nwênerane le layen êmewe deçne ewê u netewekeman dawxwazî berpirsyaretîyan lê deka.Ewan debê be şêweyek bigerênewe êre ke hem rêz u hurmetî mîlet berew lay xoyan rakêşn u hem le mêjûş da nêwêkî gewre bo xoyan wedest bihênin.
Emin le ber kemî kat kotayî dehênim be qisekanim u dawatan lêdekem bo sillametî nwênere xoşewîstekaniman le hura den(dengî hura u çeplle u beşînewey be hezaran deste gull).


Em wéneye le jimarey 190-i Rojnamey Azerbaycan(5-i May 1946)da çap kirawe u le binî nùsrawe: le katî çùnî nwérekanî Azerbaycan bo Taran le Firrokexane péşeway be hurmetî gelî Kurd cenabî axay Qazî Mihemed le hallî nutiq kirdin da


Têbînî :Em wêneye carî yekem le jimare 7-i rojnamey "Hîwa", 30 June 1979 wekù " Wéney Méjùyi" billaw kirawetewe şerhî boney hellgîranî wénekeş be farsî u be durustî nùsrawe."Hîwa" le sallanî 1979-1980 le layen " komelley Kurdekanî Danîştùy Taran"derdeçû.

Seferî Destey Nwênerayetî Azerbaycan u Kurdistan bo Taran


Seferî destey nwênerayetî Azerbaycan u Kurdistan bo Taran
bo wutûêj legell dewletî nêwendî u kabîney Ehmedî Qewamulseltene
Yekşemo 8-î Banemerrî 1325-î hetawî/ 28-î Awrîlî 1946-î Zayinî

Le katî seferî Mîr Ce'ferî Pîşewerî Serokwezîrî Hukûmetî nîştmanî Azerbaycan u destey nwênerayetî Azerbaycan u Kurdistan bo Taran,Pêşewa Qazî Mihemed le Tewrêz buwe u le firrokexaney Tewrêz Pîşewerî u hawrréyanî berrê kirduwe.Be pêy nûsraweyek ke le jêr sernûsî " Teyare mîdanînda "le jimarey 185-î rojnamey Azerbaycan organî Fîrqey Dêmokiratî Azerbaycan da billaw buwetewe (Dûşemo 9-î Banemerrî 1325-î hetawî/ 29-î awrîlî 1946)lew rêwresme da hem Pêşewa Qazî Mihemed u hem Mîr Ce'ferî Pîşewerî serokwezîrî Azerbaycan qiseyan kirduwe.
Rojnamey Azerbaycan wutekanî Pêşewa Qazî Mihemedî bem şêweye bimlaw kirduwetewe:

.... duwaye axay şebusterî raygeyand:derfetî qise kirdin dedrê be rêberî gewre u pêşeway bira Kurdekanman cenabî Qazî Mihemed.
Axay Qazî Mihemed de naw çeplle u her bijî amadebuwan da destî be qisekanî kird u gutî: "Emin zor be daxewem le ber ewey zimanî azerbaycanî baş nazanim,lew helumerce naske da derfetî ewem niye bew zimane boçûnekanim bilêm.êsta ke cenabî axay Pîşewerî be nwênerayetî netewey Azerbaycan deçête Taranê,pêmxoşe rabigeyénim‌berêzyan her nwênerî gelî Azerbaycan niye bellkû nwênerî netewey Kurdîşe(çepllelêdan u hurya kêşan).Emro gelî Azerbaycan u gelî Kurd le nêw xoyanda yeketiyekî pitewyan damezrawnduwe u ew yeketiye derfetyan pê deda be lêweşawîyewe bergirî le mafî yektirî biken.
lew pêwendiye da êmeş legell em desteye be nwênerayetî gelî Kurd dû nwêner axay Mihemed Husên Xanî Seyfî Qazî u axay Sedrî Qazî denêrîne Taranê.Ew nwênerane le layen êmewe deçne ewê u netewekeman dawxwazî berpirsyaretîyan lê deka.Ewan debê be şêweyek bigerênewe êre ke hem rêz u hurmetî mîlet berew lay xoyan rakêşn u hem le mêjûş da nêwêkî gewre bo xoyan wedest bihênin.
Emin le ber kemî kat kotayî dehênim be qisekanim u dawatan lêdekem bo sillametî nwênere xoşewîstekaniman le hura den (dengî hura u çeplle u beşînewey be hezaran deste gull).

Mîr Ce'ferî Pîşewerî lew rêwresme da wek duwayîn kes qise deka u le beşî kotayî wutarekey da dellê:
" Babetêkî dîkey girîngîş heye ke le ruwangey desteberî binaxey azadiyekeman,abûrî, bîr u ra u îdealewe u lew rêbazane da yekêk le mesele here girîngekanî êmeye.Ewîş birîtiye lew yeketî u yekayetiyey ke le nêwan ême u bira Kurdekaniman da heye. Hetaku êsta siyasetî koneperstane hewllyan deda‌ dûberekî bixene naw ew dû mîlete necîbe,îdî ew dûberekiye nemawe,birayanî Kurdman be sernêzekanî xoyan sinûrekanî ême deparêzin u êmeş sinûrekanî ewan deparêzîn.Ew dû neteweye eger deyanewê bijîn u bimêninewe,debê yek bigrin.Binçîney serkewtinî ême be yeketî ew dû neteweye bestirawetewe.Axay Mihemedî Qazî Pêşeway gelî Kurd êsta yek le billîmetekanî wullatanî Rojhellat e,berêzîşyan lew rastiye têgeyştûn.ême le dahatû da dest le destî yektirî da netewey Kurd u gelî Azerbaycan ke be sallan sûkayetiyan pê kirawe u çewsêndirawnetewe be tewawî azad dekeyn (çeplle lêdan u huriya kêşan)
bijî gelî Azerbaycan!
bijî azadî! (çeplle lêdan u beşînewey deste gull)‌

Le rastewebo çep nefey duwem le bergî nîzamîda, jeneral Kebîrî le berpirsanî Azerbaycan le Meraxe,be duway sê yayekanda,Mîr Ce'ferî Pîşewerî Serokwezîrî Hukûmetî neteweyî Azerbaycan de bergî nîzamî da,Mîrza 'Elî şebusterî serokî Meclîsî Neteweyî Azerbaycan,Pêşewa Qazî Mihemed reys cumhûrî Kurdistan, jeneral mayor Mihemed Husênî Seyfî Qazî wezîrî cengî komarî kurdistan u endamî destey nwénerayetî Azerbaycan-Kurdistan.


Têbînî:Em wêneye be sipasewe le kitêbî "asrar muhakméméyé Qazî Muhemed we Yaraneş , girdawerî we tercume: Muhemed Réza Seîf Qazî" wergîrawe.

Pêşmergeyekî Serdemî Komar


pêşmergeyekî komarî kurdistan

Têbînî: em uwêneye be spasewe le gowarî ' Time' 15-î Awrîlî 1991' wergîrawe

'Be Munasebetî Cêjnî Mangî Mê' nûsînî Haşimî Xelîlzade



Haşimî Xelîlzade Endamî Defterî Wezaretî Hêzî Kurdistan u le Nûseranî Rojnamey Kurdistan

Rojnamey Kurdistan, jimarey 43, şemo 14-î Banemerrî 1325 [î Hetawî] / 4-î Mey 1946-î Zayînî

Be Munasebetî Cêjnî Mangî Mê

Haşimî Xelîlzade


Birayanî Xoşewîst! Cûtyaran u Kirêkaranî Azîz! rojtan baş, cêjinetan pîroz!

êwe u ême ke ewro le şarî azad u cuwanî Mehabad, lew sahe muqedesey Yaney Ferhengî Sowêt u Kurd be şadî u xoşhallî le dewruberî yektir weko bûyn u gwê bo qisey yektir radegirîn,rojêkî zor gewre u be şewkete ewro,rojêk u satêkî zor be nirxe ke qellem u ziban le tarîfî be tewawî lall u kule؛ çunkû lew roje da buwe înqîlab u qiyam bo duwayî dan be jînî hetîwbar u hejarî cûtyaran u kirêkaran dest pêkirawe u lew roje bew lawe bûwe ke qalibî bê ruhî ewan le dest u çingallî burjuwazî u kapîtalîstekan (şaristanî u sermayedar) rizgarî hatûwe u wek ballindeyêkî le qefes berella bûwe u le asimanî jîn u gerrîn u firrîn hatûn u lew layeşewe be corêk le bend u kot, le 'ebdayetî 'ebdî be tema' u zallim (şêxî Se'dî fermûyetî: ' çéşmê tengê merdê donyadar ra / ya qenae't por koned ya xakê kûr' ) berella u xellas bûn ke ber le 'îbadetî xuda u xizmetî nîştiman fikr u zîkrêkî dîkeyan niye. çunkû be hoy înqîlabî mangî "mê" şalûde u esasêkî wayan damezrandûwe ke le dest renc u meynetî xoyan behreyêkî wayan dest dekewê ke hejarî u rût u qûtî u birsiyayetî le naw mall u mindalle cuwanekanyan nemawe,jînyan rêk u pêk u be gwêrey qanûnî dêmokirasî ye.Quwey tewlîdyan kem ya zor 'ayd be xoyane u kesî tir,yanî nef'î 'umûmî bo mesalhî 'umûmî serif dekrê.
Kirêkaran u cûtyaranî xoşewîst rûy qisem le êweye çak wurd binewe u gwê ragirin;
ewro yanî Hewelî mangî " Mê" ke le tewawî dinya da zehmetkêş u kirêkar u rencber be cêjnî degrin, boye ye ke bîrêkî le rojigarî pêşûy birayanî şehîdî xoyan ke bo rizgarî tebeqey karger xwênyan rijanduwe we legell sermayedar u xawen karxanecate xwên mijekan berberekaniyan kirduwe,bikenewe.çunkû 59 sall lemew pêş yanî le sallî 1867-î Mîladî Mesih da kirêkaranî şarî şîkago bo wergirtinî heqî xoyan kobûnewe u qiyamyan be pêçewaney kardarekanî bilewez bepa kird u pare nimayişatêkiyan bo daway heqî meşrû'î xoyan becê hêna,belam "leadrî" karxane u sermayedare be zebiruzengekan bo ewey be mezlûm kuşî tebeqey karger le ber xatirî zig zilî xoyan îdame biden,pûllyan be ajan u polîs da ke lîbasî mexfî kargerî deber biken u bomî destî be dizî helgirn u daxlî naw komemllî kirêkaran bibin u karêkî wa biken îdî'ay meşrû'î ew rencbere hejarane be naheq cîlwe biden u bibne ba'îsî le beyn çûnî ewan.
Belê waşyan kird,yanî polîs u ajane muzdûrekan be lîbasî kargerî le naw komellî kirêkaran çend daneyekyan bombî destî hawîşte naw polîsî întîzamatî şarî, we polîsî întîzamat ke le hewellewe be hoy tetmî'î sahêb karxanan u pûldaran amadey dîfa' kirabûn,ew kargere bêçaraneyan we ber regbarî muselsel da u çend hezar kesyan lê kuştin.Belam xuda raste u rastî lê xoş dê.xuday gewre u be ruhim, xuday komeg u piştîwanî hejar u hetîwan karêkî way kird ke ew polîsaney be mallî dunya u pare bo cîlwedanî " heq be naheq" hellyan xelletandibûn u bûne ba'îsî xwên rêjî u kuştarî cûtêr u sepan u kirêkaran,le paş maweyekî kem hatin u le dadgay 'umûmî da sîrrî dîktatoraney sermayedar u sahêb karxananyan faş u billaw kirdewe (yarrebî xudaye her kes le netewey Kurd bo pûl u tema'î meqamî bê cê helldexeletê u debête ba'îsî têkdanî meramî dêmokrasî u azadî Kurdistanî gewre,nîfaq u birakujî werêdexat de hewel wehle da yarmetî nedey u belkû bo rêgay rast u nîştimanperwerî hîdayetî bikey u eger her dest hellnegirê xudaye zelîl u rûrreşî dunya u qiyametî bikey " înşaalla") be hoy ew kare ewelen bûne ba'îsî rizgarî ew 'îdey ke le hebs da le jêr zincîr u bend u kotî yexsîrî da denallan u lem layeşewe bûne ba'îsî ewe ke kirêkar be hîç lewnêkî dest le heqî meşrû'î xoy hell negirê.
Ewe bû ke hemû kirêkarî dunya le xewî xefllet raperrîn u be çekî têgeyiştin ke debê wek zincîrî polla le qedî yektir hallên u le çarerreşî yektir da şerîk bin,heta be awat u arezûy xoyan ke rizgarî le berdegî u bendegî ye bigen.
Le netîcey ew bîre xawêneda le sallî 1889 le kongirey beynelmîlelî da kirêkaranî sosiyalîst tesmîmyan girt ke hemû sallê hewellî Mê ke rojî bê gunahî u heq wederxistinî kirêkaranî mezlûmî şîkagoye bûwe,le tewawî dunya da cêjin u şadimanî bigrin,heta hestî tolle estandin le sermayedaranî bilewez ziyatir we coş u xiroş bêt.
ewa êmeş wek ewan cêjinman girtûwe we demanewê kurr u kiç u jin u jiyanî henase sardîman wek dunyaî dêmokrasî lê bêt. Bîr u hêzî xoman bo deskewtinêkî jiyanî be namûs u berehet amade dekeyn u bo mile legell ewaney ke meramî Italiyay faşîst u Hîtlêrî Nazîyan le ser da heye wek şêrî jiyan rawestawîn u hîwa darîn be hoy birayetî u yeketî u zanist u piştîwanî xuda u qanûnî dêmokrasî êmeş wek kirêkaranî tewawî dunya be tayebetî wekû îtîhadî cemahîrî şûrewî ke lepaş înqîlabî sallî 1917 be wesîley xo depênawnanî m'elîmêkî heq perst u lagîrî kirêkaranî wek "Lênîn" le dest Tezar u sahêb karxane xwên mijekan rehayan hat,her debê êmeş le dest îstî'mar u îstîsmar rehayman bêt (înşaalla).
Le duwayî da hemû kes her le dewllemend u feqîr, gewre u çûk ewey bizanê tebeqey karger ke bo serngûnî legell îstî'mar u îstîsmar berberekanî dekat,be tenyayî qazancî xoyan le ber çaw negirtuwe,belkû bo saziman u teşkîlatêkî taze u nwê tewawî beşer, xo depênaw denê u fîdakarî dekat, heta lew dunya berîn u dirêje da le naw komelî
(camî'e) beşerî zallim u mezlûm, îstîsmarker u îstîsmarkiraw nemênêtewe; u hîç qisey têda niye bo ew bîre çake be tayebetî ewaney ke esîrî destî îstî'mar u îstîsmarin bo teşkîl u damezranî ew camî'ey dêmokrasî sahêb nef' u beşin.
bijî babî hejaran u kirêkaran marşalîsmûs Stalîn.
Bijî pêşeway berz u siyasetmedarî Kurdistanî mezin cenabî Qazî Mihemed.


Namey Haşmî Xelîlzade bo jeneral mayor Hemereşîd xanî Qadir Xanzade fermandey Hêzî Bokan u Menteqey

Têbînî : wêney Haşmî Xelîlzade u hawrêyanî le serubendî endametî le Jêkaf da lesallî 1944 le Tewrêz hell gîrawe u be sipasewe le kitêbî : " Beserhatî 'Ebdulrehmanî Zebîhî, le amade kirdinî 'Elî Kerîmî" wergîrawe. Em wêneyeman pêştirîş bilaw kirdibuwewe. Belgekeş le bergî yekemî 'Dewlletî Cumhûrî Kurdistan, name u dokumênt, Mehmud Mela 'êzzet" wergîrawe.

Mihemedî Feyzulabegî le pêşmergekanî Komarî Kurdistan


Mihemedî Feyzulabegî nasraw be Heme Xanî Babexan Begî Qarewa çkole le pêşmergekanî Komarî Kurdistan

Monday, April 5, 2010

Dû hawserî têkoşer u helsûrawî Komarî Kurdistan Xecîcî Mecdî [ Heyderî] u Sedîqî Heyderî


Yaî Xecîcî Mecdî amojgarî medresey Perwaney Kiçan u hawserî Sedîqî Heyderî wezîrî întîşarat u tebilîxatî Komarî Kurdistan

Têbînî:em wêneye î salanî duway helweşanî komare u bespasewe le layen kak Salhî Heyderî Farûqî yewe bo Wêney Komarî Kurdistan nardrawe.


Xecîcî Mecdî yek lew jine têkoşerane bû ke le rojî rageyandinî komarî kurdistan le meydanî çuwarçiray Mehabad wutariyan pêşkêş kird.Ew ser be binemaleyekî zanay şarî Mehabad u amojgarî medresey Perwaney Kiçan u yekêk le helsûrawanî hîzbî yayan bû.Bawkî mela Husênî Mecdî piyawî ayînî u le komarî kurdistan da wezîrî dad bû, biray, Mihemedî Mecdî,endamî J.K u nûserêkî çalakî "Nîştman" u çapemeniyekanî serdemay komar bû.Hawserî wefadarî Sedîqî Heyderî le damezrêneranî Komeley Jiyanî Kurd u endamî damezrêner u heyetî nawendî Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan u le kabîney hukûmetî kurdistan da berpirsî întîşarat u tebilîxat bû.

rojnamey Kurdistan jimarey 13, dûşemo 22-î Rêbendanî 1324 [hetawî] / 11-î fêwriyey 1946î zayînî

" Mawey cêjnî serbexoyî u îstîqlalî kurdistan ya direwşînî estêrey xoşbextî kurdan"

beyanatî yaî Xecîcey Mecdî amojgarî medresey Perwane ( kiçan) î Mehabad

Be îcazey cenabî Qazî beyanatî naqîsî xom be huzûrî birayanî xoşewîst 'eriz dekem:
ey xuşkanî xoşewîst, ey birayanî 'ezîz, lem roje xoş u pîroze da emin ke yek kiçe kurdim ke azadî mîlletî xom be çawî xom dî! her çende ke zemanêk bû demdît ke lawanî kurd şew u nîweşewan ya dem bîst le şaxan u le xaran meşxûlî fe'aliyet bûn u xuday tebarek we te'ala muwefeqî kirdin u dilî neşkandin. Elan ey xuşke xoşewîstekan ba êmeş çaw le bira xoşewîstekanman bikeyn,destî îtîhad bo yektir dirêj bikeyn. çun debînim daykî nîştman çawerêy kiçekanî xoyetî ke des be fe'aliyet u xwêndin bikeyn, belkû ta êmeş bigeyne bira xoşewîstekanî xoman le ber ewey dunyaî ewro muhtacî kiç u kure ke be xuşku birayetî dest bideyne destî yek bo rizgarî daykî nîştman.
Emin le teref tewawî kiç u xuşkanî kurdistanî mezin pîrozî ew roje muqedese teqdîmî heyetî dewlet dekem. U le axirî da temena dekem êweş le gel min hemseda bin u bilên: bijî pêşeway berzî kurdistan cenabî Qazî Mihemed! bijî qaremananî kurd!.


rojnamey kurdistan jimarey 20, çuwarşemo 8-î Reşemey 1324 [î hetawî] / 27-î Eêwriyey 1946-î zayînî

Pê pîroze

îdarey rojnamey kurdistan
ême mamostakanî medresey kiçanî Mehabad le ruy 'îşq u 'elaqe be metbû'at rojî çuwarşemo satî 4-î paş nîwero le kangay çapxane dîdenîman kird, waqî'en çawpêkewtinî ew kangay xoşewîst ke 'îdeyek le kuranî tazepêgeyştuy kurd dewêda xerîkî karin u şewqêkî zor bo pêşkewtinî metbû'at nîşan deden bû be mayey çawrûn bûnewey ême u teşwîqî kirdîn ke êmeş ta detuwanîn bo ziyad kirdinî me'lûmat u terbiyetî kuran u kiçanî kurd lewey ziyatir têbikoşîn u yayekanî nêwbirawî jêrewe her yek 50 riyal be kargeranî çapxane pêşkeş deken.
1.Wulîma Seyadyan,2. yay Kubray 'Ezîmî,3.Mahuzer Bilezade.4. Yaî Xedîce Babesûrî,5.Yay Xedîce Mecdî.

Mudîrî Medresey Kiçan Wîlmey Seyadyan


Rojnamey kurdistan jimarey 3,şemo 31-î Xakelêwey 1325 [î hetawî] / 20-î Awrîlî 1946-î zayînî

Konfiransî Suxenranî Yayan

Rojî cum'e 17-î mangî Reşemey 1324 [î hetawî] meclîsî suxenranî yayan u kîjanî Mehabad le xaney ferhengî kurdistan gîra.Le pêşda le layen yay pêşewa meclîs îftîtah kira u beyanatêkî çakî racî' be 'îlm u ferheng u tereqîyatî dewletî îtîhadî cemahîrî şûrewî îrad fermû u çend nefer le kîjan u yayanî muhterem xîtabeyan xwêndewe ke le jêrewe dehêndirête berçaw:

elif: xulasey beyanatî yaî pêşeway kurdistan:

yayan u kîjanî xoşewîst bizanin ke jinan le dewletî îtîhadî cemahîrî şûrewî da pêşreftêkî ser lê surmawyan kirduwe u le zanist u ferheng da kamîlen şan be şanî piyawan deçne pêş.Em rojane debînim ke bawkan u daykan le babet nardinî kur u kiçyan bo medarîs şewqêkî qabîlî teqdîr denwênin.umêdm waye lem koşişe da qedemêkî tundtir helênin ke belkû be yarmetî xuday beriz u tewecweatî dewletî kurdistan le mawêkî kemda piyaw u jinî bê sewad le kurdistan da nemênê...
......
h- xîtabey Xedîcey Heyderî [ Mecdî ]

Ewro ke le sayey tewcweatî reysî cimhûrî u pêşeway berzî kurdistan jinan u xuşkanî ême xerîkin şan be şanî piyawan le rêy serberzî kurdistan qedem helênin,le dunyay ewro da nabê ême wekû jinanî pêşû le karî komelayetî u xeyre kenaregîrî bikeyn.belkû debê 'elawe le xanedarî u terbiyetî mindalanî xoman gelêk le karanî gelî kurd pêk bênîn. le zemanî pêxemberî ekrem da selelahu'eleyhî weselem jinan gelêk karubarî piyawanyan dekird u le meydanî şerê da hazir debûn u piyawanî xoyan yarmetî deda ta be ser dujmin da xalib bin. zor 'eybe bo me ke zeq u zîndû u sahêbî ‘eql u şu'ûr ke le kifnî mirdûwan dabîn u le huqûqî beşer mehrûm bîn,[debê] azadane daxlî îctîma' bîn.Ewro dewletî kurdî nîwe emeyn. eger bêtû emeş her wek caran be tenbelî ray buwêrîn, mîlletî kurd her wek caran le qafley temedun we paş dekewê. humêdewarm lewey bew lawe emeş wek cimhûrî Qirqizîstan u Ozbekistan ke le sayey dewletî şûrewî be gewreyî geyiştûn pêşreftê bikeyn.ewro le sertaserî Rûsiyey gewre da jin u piyaw pêkewe karubarî mîllet u hukûmet pêk dênin. le Emrîka u Rûsiye u memleketekanî dî da jinan qedr u qîmetêkî zoryan heye.Tewawî ew tereqîyatey wan le sayey 'îlm u ferheng u hemkarî piyaw u jinane.umêdewarim le sayey 'îlm u ferheng rewabîtî ferhengî me u şûrewî roj be roj rû be pêşrefit birwa. humêdewarim le sayey tewecuhatî ferheng perweraney Pêşeway Mu'ezem emeş wek ewan bo berzî wulatekeman têkoşîn, mal u giyanî xoman bê derîx weqfî xizmet u dewlet u mîllet bikeyn. 'umrî xoman be xeflet ranebuwêrîn,dest le qise u basî hîç u pûç helgirîn u mindalanî xotan binêrne medresey.
ewro ke ême barêk u weztfeyekî zilamman le ser şaniye ke 'îbarete le terbiyetî mindalanî reşîd u dana؛ ew kareş wextêk pêk dê ke ême boxoman xwêndewar u dana u azad bîn u wekû jinanî cêgayan le nê'metî azadî beşdar bîn. her payedar u berqerar bê hezretî reys cimhûrî kurdistan! payedar bê ew mîllete ke bo becêhênanî destûrî pêşeway mu'ezem amadeye! payedar bê serberzî u se'adetî kurd!



rojnamey kurdistan jimarey 14, çuwarşemo 24-î rêbendanî 1324 [î hetawî] / 13-î Fêwriyey 1946-î zayînî

lem jimareyey rojnamey kurdistan da wutarêk be nêwî " hediyey quran be cenabî pêşewa" be qelemî Qadirî Muderesî çap kirawe le beşêk lew wutareda hatuwe:

" ..... Heyetî merkezî Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan rojî Heynû satî dey beyanî le kangay hîzb hazir bûn .axay Heyderî yek quranî mecîdî e'lay ke le bergî mexmer dabû u şalî turmey be serda kêşrabû degel dû bermal helgirt u le pêş heyetewe u heyetîş be tertîbêkî taybetî le pişt axay Heyderî kewtine rê ta be huzûrî mubarek şerefiyab bûn ,lew kate da axay Heyderî degel îhtiramêkî zor kelamulay 'ezîm u dû bermalekey le ser mêzî pêşewa dana u kutî: " le xuda dexwazme, ew qurane yar u yawerî dinya u qiyametit bê.Pêşewa be nîhayetî te'zîm kelamî 'ezîmî helgirt û u fermuy: Ewro bo netewey kurd le quran 'ezîztir u gewretir niye. ewa quranî 'ezîmim qibûl kird u dû bermalekeşim hediye kird be Hîzb.paşan axay Xenî Xusrewî kutî: qurban eme şitêkman le quran gewretir nebû ke be pêşeway berzî hediye bikeyn u ewa quranman hediye kirdî...."

rojnamey kurdistan jimarey 22, dûşemo 13-î Reşemey 1324[î hetawî] / 4-î Marsî 1946-î zayînî

Mîtîng le Mizgewtî Sûr

" Rojî 29-10-1324 satî 8-î beyanî bû ke le mizgewtî Sûr mîtîngêkî gewre le layen hîzbî dêmokiratewe berpa kira. lew mîtînge da komîtey merkezî hîzbî dêmokirat u Heyetî Reysey Mîllî Kurdistan u tewawî nwêneranî kurdistan u likekanî hîzbî dêmokrat u çend hezar nefer le ehalî be pêy guncayişî mizgewteke le ehalî şîrketyan bû . lem mîtînge da xelkî çawerawanêkî zoryan hebû u muntezîrî cêjnêkî here mezin bûn ke ewîş rojî 2 – 11 – 1324 bû ke le waqî'da em nimayşe sereday ew roje bû. ....
2- axay Sedîqî Heyderî u 'Elî Xusrewî le layen muesîsînî hîzbî dêmokrat u lawanî kurdistan kutyan eme le layen muesîsînî hîzbî dêmokrat u destey lawanî kurdistanewe ke hêşta xwênî xoyan nerjtuwe qewil dedeyn ke hemû hazrîn le rêyî nîştmanda bimrîn..... "

rojnamey kurdistan jimarey 49, şemo 4-î Cozerdanî 1325 [î hetawî] / 23-î Mey 1946-î zayînî

"Agadarî

Be hoy ew nûsrawe be tewawî wezaretxanekanî hukûmetî mîllî kurdistan radegeyendrêt ke lewey duwa her danan u labirdinêk u teşwîq u tewbîxêk u ya her qedem u rêwşwênêkî ke bo pêşkewtinî hukûmetî kurdistan u her pêşhatêkî ke rû bida debê fewrî bo îdarey întîşarat u tebilîxat ( şu'bey stasîonî radyoy ) binêrdrê ta le paş bilawkirdinewe le stasyonda le rojnameş da deric bikrê.

mudîr kulî întîşarat u tebilîxatî kurdistan
Sedîq Heyderî

rojnamey kurdistan jimare 57, çuwarşemo 22-î Cozerdanî 1325 [ î hetawî ] / 13-î Juwenî 1946-î zayînî

" lem roje da wacîbatî mîllet çiye ?!

le duway sedha sal îstî'mar u jêrdesteyî, mîlletî kurdî necîb hestî bewe kird ke pîroztirîn règa bo rizgarbûn, bo tam kirdinî mîweî azadî, bo te-mîn kirdinî asûdegî piştawpiştî netewey kurd ew kobûnewe beşerefeye, ew piştî yektirî girtineye ke ewro hemû ferdêkî mîlletî kurdî, serdar u 'eşîret u axayan , mela u şêxanî ba şehamet, şaristanî u dêhatî bazû asnîn be bê ciyawazî peymanî yek dilî u mehw bûneweyan dawe bo parastinî alay muqedesî kurdistan u dewletî kurdî taze ledayk bû.
bê guman ewro debê hemû ferdêk bizanêt ke dewletî mîllî kurdistan le mîllet u bo mîllet hatote cê u be hemû dilêkiyewe u be hemû tuwanayekiyewe hewlî asûdegî tewawî efradî mîletiyetî.welî metelêkî kurdî heye delêt: " kala le qed balaye”. ewro ke mangî penceme ke be ser damezrandinî ew dewlete korpeye da têper buwe,eger hêndêk wurd bînewe debînîn ew kurdistane azade le hemû ruyekewe pêşreftêkî detuwanîn bilêyn desalaney kirduwe.bo parastinî kurdistanî azad, bo rizgar kirdinî birayanî kurdî destûpê zincîrkirawî îstî'mar u dîktatorî te’înî ta 15000 suwarî çabukî ba şehametî kurd be hemû esbabêkî cengî xoyanewe ko bikatewe u beramber dujmnî xwênxor rawestin u be giyanêkî asinînewe dîfa' le şerefî kurdistan biken.
ew mîlletey ke be îşareyekî dewletî kurdistan bituwanê xoy hazirka bo giyan bext kirdin le rêy nîştman da wa dezanîn hemû terhe şitêkî dîkey la sehle ke lew rêgaye da serfî ka. le gel eweşda ewro dewletî kurdistan muxaricî ew hemû bira ba şehametaney girtote estoy xoy.aya hîç wextêk kes le xoy nepirsîwe dewletêkî wa taze durustkiraw çon detuwanê muxaricî em hemû leşkire bika? eger em pirse hemû demêk hemû kesêk le xoy bikirdaye. pêman waye ewroke îdaratî dewletî kurdistan cêgay nedema ke ew pûl u komegey ke mîllet debexşê tiya da binê, belkû xiyabanekanîş pir debû le komek le mîlletewe bo dewlet. welî muteesîfane sehle ew fikir kirdineweye ke hetta cûte goreiyekîşan be nawî komek be birayanî xoyan nebexşîwe,belkû ewro hendêk le axayan tak tak u be komel îdaratî dewletî xoyan be murace'at bo pûlî tûtin mandû kirduwe, eweş sehle belkû hêndêkyan sûr le pêş çawyane tûtinekeyan le enbar daye,êşta her hawarî pûlyane.zor cêyî te'ecube ew axayane ewende zû peymanekey xoyan le bîr biçê ? kelîmey : " hazrim be mal u ruh xizmetî kurdistan bikem u xeyanetî pê nakem" aya me'nay çî ? me'nay eweye ke be bê bîrkirdinewe le me'nay azadîxwahî herkese kilaw firanî bo xoy bika. zor cêyî teesufe.
birayanî xoşewîst: le lay hemûman aşkiraye ke hezretî pêşeway mu'ezem u rehberî xoşewîstî kurdistan çi hewl u koşişêkî le rêgay firoştinî ew tutine da kird.hetta be hêzî fikirî hekîmaney xoy tuwanî ke be hoy firoştinî ew tutinewe hendêk pûl bo ew dewlete u bo ew mîllete peyda bika. ewroş dewletî kurdî mîlletî le bîr nekirduwe u tuwanîwyetî destî komegî bo dirêj bika u mîllet lew pûle bê beş neka. welî ewro kelîmey azadî parastin, alay muqedesî kurdistan be bilîndî ragirtin, ke menzûrî hemû ferdêke wacbtirîn kare. aya eger hemû ferdêk le mîlletî kurdî xawenî gencî qarûn bêt, eger sibeynê dujminî bedfer u mustebîd be seriya zal bê sehle ew gencey, şeref u 'îrz u namûsîşî paymal nabê? wacbî şere niye, her şeş sal lemewber bênnewe pêş çawtan be dem u be dil cuwab dedenewe delên belê. belam ax! cehalet, dax cehalet. bedbextî kurd leweda ye ke beserhatî dwênêy ewro le bîr deçêtewe.
birayanî xoşewîst ؛ wa dezanim eger her yekêk le êwe ke beyaniyan le xew heldesê bê guman çawî be bînînî birayekî Barzanî heldê, eger beserhatî jêr desteyî u îstî'mariyan le bîr deçê, xo ew bira reşîdane her yeke detuwanin nimûney nahezî dujmin bênne pêş çawtan,le wlatî xoyanda, le male xoyanda asûde u rehet waziyan lê nehênan u le çiley zistan da tûşî derdî serî u mhhaceretyan kirdin be sedehayan le bê xorakî u bê bergî u bê cêyîda laşey pîrozyan çuwe jêr xak, le gel eweşda hemû be çawî xotan debînin ewro hîç ew beserhataneyan menzûr niye u le pêşewe berew sîngî dujmin rawestawin u wek şêr dîfa' le kurdistanî azad deken.keçî hêndêk le axayanî meş şerî pûlyane.ba wurya bibnewe azadîman gencînêke bo hemû ferdêk.mehu bûneweman sehle,fewtî mal, fewtî giyanî hemû mîlletî kurde.ewro tewawî dewlet u mîlletanî dunya çawî birîwete em parçe kurdistane azade. dujmin le rêy çewt u xuwar u xêç te'qîb kirdinî boman dekate deholî awazî nahezî xoy, dostîş pêy dilgîr debê .ey birayan karî însanî dujminanman sist deka, dostman ziyad deka umêdewarîn ke hemû ferdêk le efradî mîllet lew rojewe be têbînêkî be nirxewe, be giyanêkî nîştmanperwerî rastewe rêgay rast bigirê u piştgîrî dewlutî mu'ezemî kurdistan bika.çunkî debê le latan yeqîn bêt asûdegîtan le jêr sêberî azadî da deparêzrê, bo pêşewe bo komek, bo hewl u koşiş. bjî mîlletî ba şehamet u azadîxuwa.

le layen Wezaretî Tebilîxat

Tuesday, February 2, 2010

Xelîlî Xusrewî serokî karî Kurdistan



Xelîlî Xusrewî wezîrî karî hukûmetî Komarî Kurdistan

Kurdistan, jimarey 85, Pêncşemo 21-î Xermananî 1325 [-î hetawî] / 12-î sêptambirî 1946

Xulasey nutqî axay Xelîlî Xusrewî serokî karî kurdistan
be wesîley radîoy şewî 11/ 6 / 1325

Ba wêgra hewil deyn

Hawnîştimanan
Le duway salanî dirêj jêrdestî,wêsteke be yegane awatî kon u nwêman ke azadî u dêmokrasiye muwefeq buyn. Karubarî hukûmetî bo xoman u be zimanî xoman îdare dekeyn u le tewawî destgay hukûmetî da kurdekan xerîkî karin.
Ca pêwîste zor be şanazî qolî piyawetî helmalîn u bêyne meydanî 'emel u kar kirdin. Ta bew hoye be dunya u be taybetî be dujmnanî azadî bilêyn ke ême detuwanîn le azadî u dêmokirasî îstîfade bikeyn.
Ewa le sa=yey xuda u piştîwanî dewlete azadî xwayekan u fîdakarî u bîrî rastî rehber u pêşeway gewre u hewl u koşiştî bira kurdekan roj be roj be tereqîyatêkî 'ezîm nayil debîn.
çilonetî kurdistanê degel pênc sal lewey pêş bibe pêş çaw, hemû kes hetta dujminîş tesdîq deka ke ba wcûdî kem wesayilî u nedarî le 'erzî ta asman wez'î kurdistan gorrawe u pêş kewtuwe.
Hêzî mîllî, rojname, çapxane, şarewanî, şaredarî , stasyonî radîo, ferheng, keşawerzî u tiraktor u hezaran hezar tereqîyatî dî ke kes be xewnîş neybîstbû.
Birakan zor zor be pêwîst dezanim ke lêre da le cenabî jeneral Muhemed Husên xan Seyfî Qazî îzharî supas u teşekur bikem ke şew u roj bo îslahatî Kurdistan u be taybetî bo nezafet u te'mîrî şarî bê wuçan hewil deda.Wacbe hemû kes yarîdey bida ta înşaela ew îslahatey ke menzûrî fermandarî azadîxwamane zor zû u baştir cê be cê [ çend wuşe kewtuwe ] .... le hewelda çawenorî bûn pêk nehat.Netewey kurd ewro le axa ta şuwan u dewlemend u hejar wêkira bê diro u delese bo qayim kirdinî azadî u peresendinî dêmokirasî têdekoşn u be kwêrayî çawî dujminan wêkira hewil deden dûberekêkî ke dewlete îrtîca'êkan deyanewîst le nêw Kurdewarîda bilawî kenewe hemùy heriz derçû u neytuwanî sengerî îtîhadî Kurd darûşênê.
Berqerar bê yeketî kurdistan!
Ca ke waye,ruesay be namûs,axayanî 'eşayir, memûrekanî hukûmetî mîllî,dêhatî u şarstanî ba ziyatir se'î bikeyn , ba ziyatir fîdakarî bikeyn.
Bo pêşewe bo rizgarî birakanman,bo pêşewe bo ragirtinî azadî u dêmokirasî, bo pêşewe bo îcray destûratî Pêşeway mehbûbman.Zîndû u berqerar bê Pêşeway gewreman

Têbinî : em wêneye le jimarey 85-î rojnamey Kurdistan, 21-î Xermananî 1325-î hetawî da çap kirawe.