çend bellge sebaret be nimayştî 'Daykî Nîştiman ' le Nexede u şino (1)

rûnûsî raportî defterî Nexedey wezaretî Post u Têlgiraf u Telefun
jimare 14
berwar: 3/5/24 = 25/07/1945
wezaret - be hurmetewe 'eynî raportî ke le defterî Nexedewe geyştuwe bo agadarî xatirî mibarek le xuwarewe be 'erz degeyêndprê.

14cewahêrî

Pêrê se'at 13 nîzîkey 40 kes le xellkî Mehabad le kamîyonêk da wekû artîstî Mehabadî komelle hatine Nexede,êwarê berew şino çûn u goya çend rojêk lewê debin u hemû rojê hêndê nimayişt deden u dawa le xellik deken le gell Komelle kewin u le gerranewe da le Nexedeş hêndêk nimayişt deden u wek bîstirawe goya ew nimayiştane be dijî dewllet u memûranî leşkirî ye.Her katêk le Nexede nimayişt bidrê raportekey be 'erz degeyêndirê

Muşîrî

rûnûs wek mak waye
Rêkxirawî Bellge Netewiyekanî êran

Têbînî:ew bellgeye be sipasewe le kitêbî Sawucbulaxé Mukrî(Mahabad)girdawerî we talîf:Ferîdun Hekîmzade wergîrawe

'Elî Xusrewî yekêk le kadre hellsùrawekanî komarî Kurdistan

'Elî Xusrewî yekêk le kadre hellsùrawekanî komarî Kurdistan buwe u le endamanî gencî Komeley J.K., u duwatir le Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan u komar da berpirsiyaretî cor be corî hebuwe.wek sedrî Yeketî Cewananî Dêmokiratî Kurdistan,mudîrî daxlî çapxaney Kurdistan,pişknî ferhengî Kurdistan u berpirsî Radîoy Mehabad.Em wêneye debê î serdemî çalakî Xusrewî le Komeley J.K. dabê.

Kurdistan,jimarey 9, şemo 13-î Rêbendanî 1324(2-î Fêvriyey 1946)

Kurd u Azerbaycan

Ta çend sal lewe pêş ke wêsta şeypûrî azadî lê nedra bû hêzî ehrîmenî faşîstî de duniya da muselet bûn,Kurd u Azerbaycanî le gell yek zor nakok bûn,destî îstî'mar bo îstîfadey xoy şew u roj xerîkî îxtîlaf le nêw ew dû netewe necîbe da bû ta be boney ewe bituwanê le menaf'î madî ew netewane behrewer bin u le menaf'î wan koşk u ballexaney çend nuhûmiyan saz dekird u le têk berdanî ewan bo xoyan le koşkekanî Taranê dadenîştin u qa qa be rîşî mîletî mezlûm ke hellfirîwa bûn pê dekenîn.
Welî be yarmetî xuday bê hawall rojî reşman rûnak bû zincîrî esaret le dinya da pisa u axerîn nefer le dest perwerdekanî Hîtlêr yek le duway yek be cehenem muşeref bûn.
çawman hellêna dîman ke dest u pêwendî Goblêzî le'netî ta wêsta le dûberekî ême îstîfadeyan kirduwe u bo menzûr u meramî xoyan Kurd u Azerbaycaniyan pêk wer kirduwe.
Bellê wexeber hatîn dîman ke netewey Azerbaycanî bo şuca'et u sexawet u însaniyet le dinya da meşhûrin u le rêy azadî u dêmokirasî da kûjrawyan zor dawe u ewanîş her wekû ême beşxuraw bùn.
Bellê bîlexere be hîmmetî birayanî berzî Kurdî,Azerbaycanî îtîhadî mehkem le beyniman bestira u destî îtîhadman da dest yek u swêndman xuward ta neferêk le faşîstekan bimênê danenîşîn u debê le beynî berîn.Dujmnanî me debê bizanin eger qedemêk le nîştmanî ême bêne pêş be zorî baskî kuranî azdîxuwahî Kurdî u Azerbaycanî mehu debinewe.Umêdewarim ke ew îtîhad u birayetîye le beynî ew dû netewe beşxurawe roj be roj be kwêrayî çawî dujmnanî dêmokirasî mehkemtir u berdewamtir bê.
Berqerar u payedar bê birayetî Kurd u Azerbaycanî.

'Elî Xusrewî


Tênînî: em uwêne ye,be sipasewe kak Samrendî Hîsamî newey 'Elî Xusrewî bo 'Wêney Komarî Kurdistan'î narduwe

Wêneyekî binemalley Zêrîngeran le serdemî komar da

Wêneyekî binemalley Zêrîngeran le serdemî komar da

Le lay çepewe:Re'na xanim daykî Husênî Zêrîngeran,sîweyl kiçî gewrey, serpolî 2 Husênî Zêrîngeran,Biraymî Furuher taqe kurrî Husênî Zêrîngeran,xanimî Feyziyabî hawserî Husênî zêrîngeran,Zehawî Furuher kiçî duwemî Husênî Zêrîngeran.mindallekey piştewe nenasrawe.
Husênî Zêrîngeran(Furuher)endamî jimare 1-î Komelley J.K. u ta Oktobirî 1944 serokî Komelle bû.Le serdemî komar da endamî komîtey şarî Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan u efserî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan bû.Be pêy qisey William Eagleton,endamanî komîtey nêwendî Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan le serdemî komar le katî deber kirdinî unîformî nîzamî da derecey serpolî 2 yan hebuwe.
Rehmetî Hemedemînî Sîracî ke le serdemî komar da le gel Biraymî Furuher hawpol buwe, deygêrawe rojêk le gell rehmetî Biraymî Furuher dime qalleyan lê peyda debê u be duway ewe da‌ Husênî Zêrîngeran dête xwêndinge u be Hemedemîn delê carêkî dîke dillî Biraym biêşênê tenbêy deka.Renge her le ber ew xoşewîstiye bûbê ke lem wêneye da nemir Biraymî Furuherîş le cilubergî nîzamî da debînîn.

Têbînî:Em wêne ye le albomî nemir Biraymî Furuher wergîrawe u le torî komellayetî Facebook da bilaw kirawetewe.

Wêney şehîd Ehmedxanî Faruqî m'awinî Hêzî Bokan u Menteqe le Sera

Wêney şehîd Ehmedxanî Faruqî m'awinî Hêzî Bokan u Menteqe le Sera

Lem wêneye da şehîd Ehmed xanî Faruqî ew kesey ke le nêwerast le ser kursî danîştuwe le gell hêndêk le têkoşeranî dîkey Feyzulabegî u mindalekanyan debînin.Rîzî piştewe kesî çuwarem le lay çepewe şehîd Mihemedxanî Feyzulabegî nasraw be Heme xanî Babexan begî Qarewa çkole ye.Girîngîyekî dîkey em wêneye ewe ye ke le jêr portirey "Selahedînî Eyûbî" helgîrawe.'Eynî ew wêneye le çend jimarey "Nîştiman" da debînîn.


Têbînî: ew wêne ye be sipasewe dostêkî Seqizî bo "Wêney Komarî Kurdistan"- î narduwe

Bellgeyekî Wezaretî Malliyey Cemhûrî Kurdistan

Bellgeyekî Wezaretî Malliyey Cemhûrî Kurdistan

şomare merkzî 660525
‌Arm şîroxorşîd
Nosxé awl
Dewleté Comhurîyé Kurdistan
Dewleté şahenşahîyé Iran [şahenşahîyé Iran xet xordé, bé cayé an newéşté şodé est Comhurîyé Kurdistan]
wezartî Mallîyey Kurdistan
sérî 8
édaré ________ dayéré
Iyalet ______
Wélayet _______ nahîyé
berayé modeté ez _____ ta ____
bédéhî
qebzé neqdîyé resmîyé axayé Rehman'Ebdî kewişdurû
şerh
le babet maliyat ber dahat salé 24-é axayé Rehman 'Ebdî kewişdurû
meblexé 150 riyal
le babet 'Ewarézé şaredarî """"""""""""""""""""""""""""""""15 riyal
le babet néwî bazirganî """"""""""""""""""""""""""""""""" 75 – d

jimare qebzî sindûq 84 5500
cem'
165/75
25-1-17

séheté arqamé fowq u resîd anra ke me'adélé meblexé şanzde timen u pénc qirran u pazde şahî mîbaşed gewahî mîşewed
bétarîxé 1325-1-17
sémét: le layen mutesedî maliyat ber dahat
'ddl ٩٩ –
Serokî Maliyey Kurdistan
Imza
==========================
jimarey nêwendî 660525
nîşanî şêruxurşîdî dewletî êran
dewletî Cemhûrî Kurdistan
dewletî şayşayanî êran [dû wuşey şahenşahî êran xetî sûrî be ser da kêşrawe u le ciyatiyan nûsrawe cemhûrî kurdistan]
Wezaretî Malliyey Kurdistan
zincîrey 8
îdare _____ dayîre
eyalet________ nawçe
bo mawey le ________ ta ______
qeriz
qebzî nexdî resmî axay Rehmanî 'Ebdî kewişdurû

şîkirdinewe
le mer mallyatî ser dahatî sallî 1324-i[salî 1945-î zayînî] axay Rehmanî 'Ebdî kewişdurû, birî 150 riyal
le merr 'ewarîzî şaredarî ewey le pay axay Rehmanî 'Ebdî kewişdurû daye, birrî 15 riyal
le merr mallyatî nêwîbazrganî """""""""""""""""""""""""""""""""""""""""" birrî 75- d
jimarey qebzî sundûq 845500
koM:165/ 75 riyal
1325-1-17 (1946-04-06)
rastî ew birraney serewe u resîdekeyan ke dekate birrî şazde timen u pênc qirran u pazde şahî gewahî dekirê[birrî pareke be reqem le ciyat heftaw pênc nûsrawe pazde]
le berwarî 17- 1- 1325-î hetawî [1946-04-06-î zayînî] pîşe: le layen berpirsî malyatî ser dahat
Serokî malliyey Kurdistan
îmza
mor ke be daxewe be cuwanî naxwêndirêtewe
Têbînî:em bellgeye le layen berpirsî mallyatî ser dahat le wezaretî malliyey Kurdistan bo kasibkarêkî kewişudrû le Sablax axay Rehmanî 'Ebdî derkirawe u serokî wezaretî[îdarey] malliyey Kurdistan îmzay kirduwe.Lem bellgeye da nawî nenûsrawe, bellam dezanîn ke serokî malliyey kurdistan Ehmedî 'îlmî buwe.Eger le jimarekanî berdestî "Kurdistan" u çapemenî komar wurd bînewe debînîn karbedestan nêwî cor be coriyan bo pîşekanyan bekar hênawe,bo nimûne îbilaxiye u agadariyekanî Ehmedî 'îlmî hem wek "serokî îdarey malliyey Kurdistan" u hem wek "reysî îdarey Darayî Kurdistan" le "kurdistan" da billaw kirawnetewe.Wek lem bellgeye u le çend bellgey dîkey komarîş ra derdekewê le mawey destellatî Kurdî da le ber destpêwegirtin kaxezî bemarkî dewletî pêşû be karhatuwe u wek le serewe debînîn qellemî sûr be ser "şahnşahî Iran" da kêşrawe u le serî be dest nûsrawe "Cemhûrî Kurdistan".Ew kaxeze bemarkane ke be Farsî bûn,car car bellgekanî Komarî ke be Kurdî nûsrawin, kirduwe be têkellawêk le Kurdî u Farsî.
Em bellgeye nimûneyekî herçend piçûkîş bê, bellam şêwey karî yekêk le dezgakanî komar wate Wezaretî Malliyey Kurdistan nîşan deda.Zor sipas bo nûserî kurd berêz Selahedînî 'Ebbasî bo nardinî ew bellge girînge bo "Wêney Komarî Kurdistan".

çapkirawî serdemî komar: HEDYEY HURDISTAN

HEDYEY KURDISTAN

Hellbestî Cenabî Mela Mihemed Hesen

Cewherî

1325

Mihabad- çapxaney Kurdistan


çapkirawî serdemî Komar

"Hedyey Kurdistan" komele şê'rêkî mela Hesenî Cewherî ye leser rêuşwênî muslmanî ke le salî 1325-î Hetawî/1946î Zayînî çapxaney Kurdistan çapî kirduwe.Mela Hesen Xelkî dêy Camerd buwe.Mela 'Umerî Xusrewî Camerdî be destnûsî ew şê'raney Cewherî da çuwetewe ke le ber dest da bûn u hêndêkyanî le sallî 1378-î Hhetawî be nawî dîwanî şê'rî Cewherî çap kirduwe.Duwatir be em çapey "Hedyey Kurdistan" u çend nusxey destxetî ew şê're da hatwetewe u le sallî 1383-î Hetawî da wek namîlkeyek billawî kirduwetewe.

îstîqlalî Kurd ke damezrawe
binaxey le ser şeri' danrawe

le ser îcazey reyisî cumhûr
cenabî Qazî pêşeway mensûr

tewaw denûsm esl u fer'î dîn
be şê'rî Kurdî rewan u şîrîn‌

Ew Qurane Pîrozey Ke Qazî Mihemed Swêndî Pê Xuward

fî alyawm alsulesa 3 / 3/ 1300 - 23/ 5/ 1936
'en .... Koysincaq bi alhediye
mal.... Muhemed Xefur Sinf sadis
made.... Quran alkirîm
mdrese.... Koysincaq alebtidayih

tarîx 3/ 3 / 1300 - 23 / 5 / 1936m

Imza Muhemed Dilşad

le rojî sêşemo 3/ 3 / 1300 beranber be 23/ 5 / 193-î zayînî
le... Koy Sincaqewe be diyarî
î.... Mihemed Xefùr polî şeş
babet... Quranî kerîm
medresey : seretayî Koy Sincaq
berwar 3 / 3 / 1300 - 23 / 5 / 1936-î zayînî

îmza: Mihemed Dilşadî Resûlî

Bo bîrewerî ew şewe ke cenabî Qazî Mihemed
le malî me da bem Quraney swênd xuward u hate naw cergey
Hîzbî Dêmokrat(Komeley J-K)ke heta le dinya da dejî be
mîlletî Kurdî xizmet bikat u wefadar bêt

îmza. Mihemed Dilşad Resullî

Ew Qurane Pîrozey Ke Qazî Mihemed Swêndî Pê Xuward

Hesenê Qazî

Berêz Seyd Mihemedî Semedî le kitêbî "Nêgahî bê tarîxê Mehabad" da denûsê: " Axay 'Ebdulrehmanî Resûlî biray piçûkî Dilşadî Resûllî yekemîn sikirtêrî giştî Hîzbî Dêmokiratî Kurdistanî êran be nûserî em dêrraney gut:Qazî Mihemed le mallî ewan bo endametî le komelle da swêndî xuwarduwe u tenanet raşîgeyand heman ew Quraney swêndî pê xurawe le malî ewan mawe.Nêwî nihênî Qazî le komele da " Bînayî" buwe, bellam endametî Qazî le nêwendêtî komele da teyîd nekrawe laperey 113"
êsta çend laperre lew bellge pîroze mêjùyîye le layen berêz kak Selahedînî 'Ebbasî le torî komelayetî Facebook da billaw buwetewe u ême îzinman lê wergirt bo ewey rayan gwêzîne wêney Komarî Kurdistan.Wek le serewe da debînîn dû yadaştî kurt yekyan be 'Erebî u ewî dîkeyan be Kurdî le ser ew Qurane nûsrawe.Wa diyare nemir Dilşadî Resûlî(Mihemed Xefùr)ew kate le salî 1936 le medresey seretayî Koye buwe u lewê ew Quraney be diyarî wer girtuwe u legell xoy hênawyetewe Sabilaxê.êsta werû‌kewtinî ew bellge bê wêneye qisey berêz Semedî dadegirêtewe ke le ziman xudalêxoşbû 'Ebdulrehmanî Resûlî bira çikolley Dilşad deygêrêtewe.
Mihemed Dilşadî Resûlî [M.Nadirî] le endamanî damezrênerî Komeley j-k buwe.Nawî eslî Mihemed xefûr buwe,binemalekeyan Sablaxîn u bo kasbî çùnete koye.Dilşad le Koye gewre buwe u lewê u le Bexda xwêndûyetî u xaney mamostayanî tewaw kirduwe.Duwatir gerawetewe Sablaxê u yekêk le endame here çalakekanî Komele buwe.Le hawînî 1945 le gell Qasimî Qadirî Qazî,'Ebdulrehmanî Zebîhî u dû têkoşerî dî le nîzîk Wurmê gîran u nîzîkey 8 mang le zêndan da bûn.Le mangî Reşemey 1324/Fêvriyey 1946 Dilşad u hawrêyanî geyştnewe Sablaxê u têkell be çalakiyekanî Hîzbî Dêmokratî Kurdistan u Komar bûn.Dilşadî Resûlî her wek "Nîştiman",le "Kurdistan"îş da nûserêkî çalak, endamî Komîtey Nêwendî Hîzib u cêgirî wezîrî Ferhengî Kurdistan bû.Dilşad duway têkçunî Komar çuwewe Başûrî Kurdistan u le nawçey Pişder dejya u le salî 1965 têror kira.
Beşêk le zanyarî le mer jiyanî Dilşadî Resulî lew pêşekiye wergîrawe ke berêz 'Elî Kerîmî bo çapî tazey gowarî Nîştiman-î nûsîwe: Nîştman.Bilawkerewey Bîrî Komeley J.K. amade kirdinî: 'Elî Kerîmî,Binkey Jîn, Silêmanî 2008, laperrey 26.