Pêşewa,Nanewazade, Sedîqî Heyderî,Hejar u Hêmin le Tewrêz!
Zor wêdeçê em wêneye le yekêk le seferekanî Pêşewa da bo Tewrêz helgîrabê.çunkû wêneyekî Hêmin be desteweye heman şêwe cilubergî deber daye u delê :"le banemerî 1325-î Hetawî le yekêk le 'ekasxanekanî Tewrêz girtûme".
Rawestawan le rastewe:'Eb-dlrehîmî Cewanimerdî Qazî,Mayor Ce'ferî Kerîmî,Serpolî 2 Mihemedî Nanewazade, Sedîqî Heyderî, Serberz[kapîtan] 'Ezîzî Sedîqî danîştwan: Hejar,Qazî Mihemed,Hêmin.
Têbînî:Tikaye yarmetîman biken bo diyarîkirdinî rêkewt u şwênî deqîqî em wêneye. zaniyariyekanî serewe be pêy berawurd kirdin nûsrawin u dekrê hele bin.Wêneke le kitêbî: "Pêdaçûnewe,Kerîmî Hîsamî,çapxaney Mardîn,Swêd 1996" wergîrawe
Pêşewa Qazî Mihemed Le Chiyane
Em wêneye yekemcar le kitêbî William Eagleton" Komarî Kurd le Salî 1946" bilaw kirawetewe u le bin wêneke nûsîwe dêy Chiyane le nizîk Nexede,beharî salî 1946,belam, lew jimaraney Kurdistan da ke le ber dest dan, hîç basî serdanî Qazî Mihemed le Nexede nekrawe, bilêy ew wêneye le katî seferî pêşewa bo Bakûrî Rojhelatî Kurdistan le heftey yekemî Gelawêjî salî 1325-î Hetawîda helnegîrabê ?
le rastewe bo çep: 1.Xulam Reza xanî Qerepepax,2.Mayor Xeyrula 'Ebdulkerîm,3.Dilşadî Resûlî le rêberanî Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan le bergî 'eskerî da,4.Se'îdî Humayûn acudan u endamî defterî Pêşewa,5.Pêşewa Qazî Mihemed, 6.Seyd Ehmedî Seyd Teha le berpirsanî hukûmetî Kurdistan le Nexede,7.Podpolkovnîk Selahedîn kazmof(Isazade) [kakaxa] rawêjkarî 'eskerî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan, 8.'Ebidulrehîmî Cewanimerdî Qazî, acudan u endamî defterî Pêşewa,9. Kak Cangîrî Emîrî [Cangîrxanî Deweşarî] 10. nadiyar, 11.Mîrza Wehabî Qazî ,reysî Barberî Hukûmetî Kurdistan .
Têbînî : wek bas kira em wêneye be sipasewe le kitêbî Eagleton wergîrawe.Ew nêwî hemû kesekanî nêw wênekey nenûsîwe.Tikaye eger agadariyekî dîketan sebaret bem wêneye dest dekewê agadarman ken.
Tikaye yarmetî biken bo dozînewey rêkewt,şwên u dozînewey nawî kesanî nêw em dû wêneye
Têbînî:Em dû wênane be sipasewe le kitêbî "Esraré Muhakemeyé Qazî Mohemed we Yaraneş...,gérdawerî we Tercomeyé: Mohemed Réza Seyfé Qazî , neşré Ana çapé Dowom 1380" wergîrawin. Mihemed Rezay Seyfî Qazî le bin wêney serewetir da nûsîwye:"Qazî Mohemed u Jéneral Seyfé Qazî der heyné newaxtené marşé comhùrîyé Kordéstan der Xanqahé Shemzînan" u le bin wêney xuwarewetir da nûsîwye " Xanqahé Shemzînan - Sédîq Heyderî,Qazî Mohemed ,Seyfé Qazî ,be héngamé newaxtené marşé Comhurîyé Kordéstan"
Be palpiştî jimarekanî leber destî Kurdistan çi rêwresmêk le "Xaneqay şemzînan" lew serubendî da berêwe neçuwe, meger ewey em xanuwe êsta Xaneqay şemzînan bê.Be leber çaw girtinî ewey ke çend kesêk be bergî melbendî Bakûrî Rojhelatî Kurdistan le wênekan da debîndrên[ke dîyare be duwî yektir da helgîrawin],wêdeçê ew rêwresme yek lew bonane bê ke têkoşeranî kurd le şwênî ciyawazewe beşdarîyan têda kirduwe.Le wênekanda Xenî Xusrewî [kesî dûwemî lay çepî Seyfî Qazî]u 'Elî Xusrewî ke rûberùy Qazî Mihemed rawestawe denasrênewe.Lew wênane da Sedîqî Heyderî nabîndrê.
Emin berdewamim bo dozînewey bone u rêkewtî helgîranî em dû wêneye.Tikaye êweş be pêy deretan hewlî xotan biden.Le kopii tazey wéney yekem da, le xuwarewe le riizii duwem da Keriimii Ehmedeyn denasrétewe,shedey reshii le sere u çawii le dùrbiin kirdùwe!
Portirey Gênralîsmus Jozêf Stalîn Le Hewşey Derisxaney Gelawêj le Mihabad
Hewşey Dersxaney Gelawêj le Mihabad ,le rastewe boçep:1.Mihemedî Dauwdî [kurî Xale Mela] , 2.'Elî Ferhadî. 3.nenasraw.Le dewrî portirey Stalîn.Ew wêneye debê be duway destpêkirdinî çalakî " Encumenî Rewabîtî Ferhengî Iran - Shûrewî şe'bey Kurdistan hîlgîrabê ke pêş le rageyandinî Komar le Xermananî 1324-î Hetawî da damezra.Têbînî:Em wêneye be sipasewe le laperey "Kewne Nîştman"-î Govarî Mahabad ,jimare 81, sermawezî 1386-î Hetawî ke le layen Fereydûnî Hekîmzadewe amade dekrê wergêrawe.Wêneke Haciye Xanmey Dauwdî diyarî kirdûn ke debê kesêkî nizîkî Xale Mela bê.Bew hîwayey eger wêney dîkeşî laye;ewanîş bilaw bikatewe.
Wêney hêndêk le endamanî J.K 5/5/1324 memûriyetî Komeley J.K. bo Wirmê
Hêndêk le endamanî asayî " Komeley Jiyanî Kurd".Le bin wênekeda nûsrawe " 5/5/1324 me-muriyetî Komeley J.Kaf bo Wirmê" birya diyarîderî wêneye basî ew me-mûrîteşî gêrabawe.
Têbînî:Em wêneye be sipasewe le laperey "Kewne Nîştman"î Govarî Mahabad ,jimarey 60,Reşemey 1384 wergîrawe
Qanûnî Mucazat Dîwanî Herbî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan" Kurdistan jimare 40, şemo 7-î Banemerî 1325 Hetawî/ 27-î Awrîlî1946 tesuîbî qanûnî mucazat beraber be emriyey jimare 1607 – 1.2. 25- î Komîtey Merkezî
[Hîzbî Dêmokiratî Kurdistan] dîwanî herbî hêzî dêmokiratî teşkîl u qanûnî mucazatîş wek le xuwarewe nûsrawe tesuîb bû:QanûnMadey 1- casûsî ke be yeqîn geyişt cezay ew ê'dame, emma eger delîlî texfîf le kar da bibin tewawî darayî ew kese debête hî dewlet. Yan zîndanî be kar le şeş mangewe ta mirdin.Madey 2- mestî u herzeyî le de rojewe ta yek mang zîndanî le gel kar u le penca ta dû sed qemçî her nobey le penca qemçî ziyatir nebê.Madey 3- dizîn yan le nêwbirdinî malî dewlet le çaw ew gunahe ke kirduye ê'dam yan helgirtinî darayî ew kese bo dewlet u yan zîndanî be kar le dû mangewe ta mirdin u le hemû halda derkirdin le ser xidmet. Kesanêk ke be tifeng u yan esleheyekî şere cerdeyî u rêgirî u yan dizî biken ewanîş cezayan her waye.Madey 4- zorhênan bo hawser yan bo kesanî dî yek sal zîndanî be kar u lê estandinewey ewey ke sendùye.Madey 5- tiryak kêşan [...] bê beş bûn le tewawî huquqî medenî. Ewaneş ke le ser xizmetin, eger le duwaye da fêrî tiryak bin le duway yek sal zîndanî be kar le ser xidmet der dekirên.Madey 6 – helatin le şer da u eslehe be dujmin dan cezay ê'dame.Madey 7 – xeyanet be mîllet yan dewlet yan nîştiman ê'dame, emma eger delîlî texfîf le beyn da bê , wek le madey 1 nûsrawe reftar dekirê.Madey 8- des dirêjî be namûsî xelik cezay her bew coreye ke le Heyetî Reysey Mîllî da guzerawe.Madey 9- bertîl wergirtinîş her weha.Têbînî 1. tewawî girtûwan ( duktur, lîsans,dîplome u naqis nebê) le rojî gîranewe be emrî ew meqamaney ke selahiyetyan heye mumkîne karyan pê bikirê, emma rojî le 6 se'at ziyatir na u rojanî te'tîlîş her na. Têbînî 2- efseran u neferatî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan u casûsanî xaric eger yekêk lew gunahaneyan lê rû bida her le Dîwanî Hereb pê radegen.Xelkî xaric lew hêzeweş be pêy fermanî Riyasetî Mu'ezemî Cumhûr, em dîwane hukmyan dekat.Ewa bo agadarî tewawî dêmokratî Kurdistan em qanûne çuwar car le dùy yek le rojname da çap u bilaw dekrêtewe xuda bikat hîç kes yekê lew gunahaney lê rû nedat, dena hetmen bew mucazatey ke nûsrawe girftar debê. Serokî Dîwanî Herbî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan :
Ibrahîm selah 2-a ""Tébini : Ew qanûney Dîwanî Herbî Wezaretî Hêzî Dêmokiratî Kurdistan her wek rageyêndrawe le çuwar jimarey be dùy yekday Kurdistan [ jimare 40, 41, 42, 43 ] bilaw kirawetewe
Namey Serpolî 2 Ibrahîmî Selah bo jeneral mayor Heme Reşîd Xanî Qadir Xanzade fermandey hézî Péshmerge le Sera u menteqe
Têbînî : em belge ye le bergî yekemî kitêbî : "Dewletî Cumhurî Kurdistan , belge u dokumênt, , Mehmud Mela 'Izzet " wergîrawe
